Przygotowanie diety elementarnej wymaga specjalistycznej wiedzy i doświadczenia, dlatego zazwyczaj opracowywana jest ona przez dietetyków lub lekarzy. Nie komponuje się posiłków w ramach diety elementarnej samodzielnie w domu. Aby stosować tę dietę, należy kupić gotowe preparaty, np. do przygotowywania pełnowartościowych odżywczych koktajli.
WIDEO…
Spis treści:
- Dieta elementarna: dla kogo
- Dieta elementarna a SIBO
- Preparaty do diety elementarnej
- Wady i zalety diety elementarnej
Dieta elementarna: dla kogo?
Dieta elementarna jest zazwyczaj stosowana w sytuacjach, gdy pacjent ma trudności w przełykaniu lub trawieniu pokarmów. Najczęstsze wskazania do stosowania diety elementarnej to:
- Zaburzenia trawienia i wchłaniania pokarmów, takie jak choroba Crohna, zespół złego wchłaniania, zespół krótkiego jelita lub zapalenie jelita grubego, celiakia, SIBO.
- Chirurgia przewodu pokarmowego, w tym operacje żołądka, jelit lub resekcje jelit.
- Chemioterapia lub radioterapia, które mogą wpłynąć na zdolność organizmu do wchłaniania pokarmów.
- Ciężka choroba, która może prowadzić do niemożności jedzenia pokarmów stałych, takich jak choroby autoimmunologiczne czy rak.
Dieta elementarna jest zwykle wprowadzana przez lekarza lub dietetyka, którzy dobierają odpowiednią formę diety, w zależności od potrzeb pacjenta. Dieta ta składa się z produktów, które są łatwe do strawienia i przyswojenia przez organizm, takich jak specjalne proszki białkowe, zupy, płyny i papki.
Przeciwwskazania do diety elementarnej
Diety elementarnej nie mogą stosować osoby chore na cukrzycę, nie jest też wskazana u osób z zaburzeniami odżywania w wywiadzie (może zwiększać ryzyko nawrotu) oraz cierpiące na poważne choroby nerek i wątroby. Także u osób z grzybicą układu pokarmowego ten rodzaj diety może nie być wskazany ze względu na ryzyko nasilenia grzybicy.
Dieta elementarna a SIBO
Najczęściej SIBO leczy się antybiotykoterapią. Okazuje się jednak, że możliwe jest leczenie innym sposobem, a mianowicie dietą elementarną właśnie. Stosuje się ją w takim przypadku przez 2-3 tygodnie, co pozwala wytępić z jelit (zagłodzić) szkodliwe bakterie. Dzieje się tak, gdyż składniki diety elementarnej są szybko wchłaniane i nie docierają do tej części jelit, w której bytują wywołujące SIBO bakterie. Zastosowanie preparatów diety elementarnej sprawia, że bakterie jelitowe nie otrzymują pokarmu i giną.
Choć w wielu jednostkach chorobowych dieta elementarna jest refundowana przez NFZ, to w przypadku SIBO fundusz nie refunduje tej diety – pacjent musi ją sobie sfinansować sam. Czy warto? Tak.
Szacuje się, że zastosowanie diety elementarnej w leczeniu SIBO wykazuje skuteczność na poziomie 80-84%. Obserwowano znaczące zmniejszenie gazów i wzdęć, większe niż przy stosowaniu antybiotykoterapii. Mniejsze jest też ryzyko nawrotów choroby niż po zastosowaniu tradycyjnego leczenia antybiotykami.

Preparaty do diety elementarnej
Na rynku dostępne są różne produkty do diety elementarnej, różnych producentów. Najczęściej wymienia się następujące preparaty do diety elementarnej:
- EleCare,
- Elemental Heal,
- Peptamen,
- Physicians Elemental Diet,
- Recomed Active Lab,
- Neocate,
- Vivonex Plus.
Gdzie kupić preparaty do diety elementarnej?
Część z nich dostępna jest w aptece, inne można kupić przez internet. Należy jednak pamiętać, że przed zakupem i wdrożeniem takiej diety należy skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem, najlepiej dietetykiem medycznym, który pomoże ustalić jaką kaloryczność diety stosować, jakie preparaty wybrać i ile ich przyjmować.
Cena diety elementarnej
Kuracja trwająca 14 dni i dostarczająca 1800 kcal dziennie wiąże się z kosztem ok. 2000-3000 zł, jeśli zastosuje się dobre preparaty.
Wady i zalety diety elementarnej
Dieta elementarna pozwala odżywić organizm w sytuacji choroby lub niemożności normalnego odżywiania. Nie jest jednak pozbawiona wad:
- Brak różnorodności. Dieta elementarna jest monotonna – wolno przyjmować wyłącznie wybrane preparaty, nie zawsze o atrakcyjnym smaku.
- Koszty. Diety elementarne są kosztowne ze względu na wysoką cenę preparatów.
- Konieczność kontrolowania organizmu. Dieta elementarna wymaga monitorowania odżywienia organizmu, gdyż potrafi w niektórych przypadkach prowadzić do niedoborów.
- Brak społecznego aspektu jedzenia. Diety elementarne wymagają, aby osoba je stosująca zawsze miała ze sobą swoje produkty, co może utrudniać spożywanie posiłków w towarzystwie.
Wśród zalet diet elementarnych wymienić można:
- Wysoką przyswajalność. Diety elementarne składają się z produktów, które są łatwo trawione przez organizm, co oznacza, że są szybko wchłaniane i wykorzystywane przez organizm.
- Skuteczność w leczeniu. Diety elementarne w niektórych schorzeniach wykazują podobną lub wyższą skuteczność niż leczenie konwencjonalne (lekami).
- Eliminację alergenów. Preparaty tej diety są często wolne od produktów, które mogą powodować alergie lub nietolerancje pokarmowe.
- Łatwość stosowania. Szykowanie posiłku diety elementarnej jest proste i zajmuje mało czasu. Skuteczność w utracie wag. Diety elementarne mogą pomóc w odchudzaniu, ponieważ są zazwyczaj niskokaloryczne.
Czytaj także:
Tania i zdrowa dieta od dietetyka – jadłospis na 7 dni
Dieta lekkostrawna: jadłospis na tydzień
Dieta po operacji bariatrycznej



























