Z tymi produktami nie można sobie folgować przy kamicy nerkowej. Zasady i jadłospis zmniejszający ryzyko kamicy

Dieta przy kamicy nerkowej powinna być indywidualnie dobrana, aby uwzględnić wszystkie potrzeby konkretnego pacjenta. Istnieją jednak pewne ogólne zasady, które warto wcielić w życie, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu kamicy. Są one jednak nieco inne w przypadku kamicy szczawianowej, a inne przy kamicy moczanowej, gdyż przyczyna powstawania kamieni jest w tych przypadkach różna.

Spis treści:

1. Dieta przy kamicy nerkowej: dlaczego jest konieczna?
2. Dieta przy kamicy nerkowej szczawianowo-wapniowej
3. Dieta przy kamicy nerkowej moczanowej

Dieta przy kamicy nerkowej: dlaczego jest konieczna?

Ponieważ kamienie nerkowe powstają, gdy w moczu jest zbyt duża koncentracja substancji tworzących kryształy, dieta ma dwa zadania:

• zmniejszyć ilość substancji zdolnych do tworzenia kryształów w moczu,
• rozrzedzić mocz, aby koncentracja tych substancji nie była groźna.

Dlatego zawsze przy okazji diety w kamicy nerkowej podkreśla się, by pacjent nie tylko stosował odpowiedni jadłospis, ale też pił dużo niskozmineralizowanej wody (2-2,5 litra, czasami więcej).

Ponieważ kamienie nerkowe mogą powstawać z różnych substancji, zasady diety są różne dla pacjentów z kamicą szczawianową, a inne dla pacjentów z kamicą moczanową. Wynika to z faktu, że nieco inne produkty zawierają dużą ilość szczawianów, mogących tworzyć kryształy szczawianu wapnia, a inne sprzyjają zakwaszeniu moczu, co zwiększa ryzyko powstawaniu kamicy moczanowej.

Ponieważ wydzielanie moczu w nocy maleje, rośnie wtedy ryzyko zwiększonego stężenia substancji kamieniotwórczych w moczu. Dlatego ostatni posiłek warto jadać nie później niż 3 godziny przed snem.

Dieta przy kamicy nerkowej szczawianowo-wapniowej

Podstawową zasadą w dotyczącą żywienia w kamicy szczawianowe jest unikanie produktów spożywczych zawierających szczawiany oraz duże ilości soli. Do tej kategorii należą:

• orzechy,
• nasiona sezamu,
• czekolada,
• buraki,
• botwinka,
• rabarbar,
• rzepa,
• maliny,
• szczaw a kamica nerkowa,
• szpinak,
• słodkie ziemniaki,
• amarantus,
• płatki owsiane,
• komosa,
• soja,
• mocna kawa,
• mocna herbata,
• kakao,
• miso,
• tahini,
• suszone figi,
• suszone śliwki,
• rodzynki.

Zalecane jest także ograniczenie spożywania mleka i jego przetworów, aby w przypadku kamicy szczawianowo-wapniowej zmniejszyć ilość wapnia w menu. Ponieważ jednak wapń jest organizmowi niezbędny, w dodatku wiąże szczawiany w jelitach, nie należy tych produktów całkowicie eliminować z jadłospisu. Zalecana dzienna dawka wapnia wynosi przy kamicy nerkowej szczawianowej 1000-1200 mg, którą należy dostarczać organizmowi w 3 posiłkach na przestrzeni całego dnia.

Dodatkowe zalecenia:

• ograniczenie ilości soli w diecie – sól nasila wydalanie wapnia, co może zwiększać jego koncentrację w moczu. Dieta przy kamicy szczawianowo-wapniowej powinna być dietą niskosodową.
• ograniczenie spożywania czerwonego mięsa – białko w warunkach stresu oksydacyjnego (przy niedoborze antyoksydantów) może być w organizmie zamieniane w szczawiany.
• ostrożność w dostarczaniu organizmowi witaminy C, zwłaszcza z suplementów z dawką 1000 mg i większą, gdyż w organizmie może ona zostać zamieniona w szczawiany.
• ograniczenie w diecie cukrów prostych i zwiększenie w niej ilości błonnika,
• zwiększenie spożycia warzyw i owoców, aby dostarczać organizmowi antyoksydanty,
• zwiększyć ilość produktów pełnoziarnistych, które dostarczają magnezu. Magnez, podobnie jak wapń, zmniejsza wchłanianie szczawianów w jelitach.

Jadłospis diety przy kamicy nerkowej szczawianowej

Oto przykładowy jadłospis o kaloryczności ok. 2000 kcal, który może być pomocny przy kamicy szczawianowo-wapniowej.

Śniadanie: kasza manna z owocami

Składniki:

• 50 g kaszy manny,
• 200 ml mleka niskotłuszczowego (lub napoju roślinnego wzbogaconego w wapń),
• 1 średni banan, pokrojony w plasterki,
• 1/2 szklanki jagód.

Przepis: Gotuj kaszę w mleku, mieszając do uzyskania gęstej konsystencji. Dodaj pokrojonego banana i jagody.

Przekąska: jabłko i jogurt naturalny

Składniki:

• 1 średnie jabłko,
• 200 g jogurtu naturalnego.

Przepis: Pokrój jabłko na plasterki i podawaj z jogurtem naturalnym.

Obiad: pieczony kurczak z brązowym ryżem i warzywami

Składniki:

• 150 g piersi z kurczaka,
• 1 łyżka oliwy z oliwek,
• 1/2 szklanki brązowego ryżu,
• 1 szklanka brokułów,
• 1/2 czerwonej papryki, pokrojonej w paski,
• 1 marchewka, pokrojona w plasterki,
• 100 g jogurtu naturalnego,
• mały kawałek imbiru.

Przepis: Zgrilluj pierś z kurczaka na oliwie z oliwek. Ugotuj brązowy ryż zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Warzywa ugotuj na parze. Podawaj kurczaka z ryżem i warzywami. Polej całość sosem z robionym z jogurtu naturalnego i przeciśniętego przez praskę imbiru.

Przekąska: smoothie owocowe

Składniki:

• pół szklanki malin lub truskawek,
• pół gruszki,
• kilka listków mięty,
• szklanka mleka o obniżonej zawartości tłuszczu.

Przepis: Zmiksuj wszystkie składniki w blenderze na gładki napój.

Kolacja: sałatka z grillowanym łososiem

Składniki:

• 100 g filetu z łososia,
• 2 szklanki mieszanki sałat,
• 1/2 ogórka, pokrojonego w plasterki,
• 1/2 awokado, pokrojonego w kostkę,
• 1/4 szklanki kukurydzy,
• 1 łyżka oliwy z oliwek,
• 1 łyżka soku z cytryny.

Przepis: Zgrilluj filet z łososia. W dużej misce wymieszaj sałatę, ogórek, awokado i kukurydzę. Dodaj oliwę i sok z cytryny. Na wierzchu ułóż kawałki łososia.

Dieta przy kamicy nerkowej moczanowej

W kamicy nerkowej moczanowej należy unikać produktów, które zawierają puryny. Gdy jest ich w diecie zbyt dużo, rośnie stężenie kwasu moczowego, z którego mogą tworzyć się kryształy, zwane potocznie kamieniami.

Do produktów obfitujących w puryny, a więc takich, które trzeba ograniczać w diecie przy kamicy moczanowej, należą:

• czerwone mięso,
• przetwory mięsne,
• podroby,
• wywary mięsne,
• sosy na bazie wywarów mięsnych,
• ryby: sardynki, anchois,
• skorupiaki,
• jaja,
• piwo i napoje alkoholowe.

W tym rodzaju żywienia bardzo ważne jest także jadanie znacznych ilości warzyw i owoców, produktów pełnoziarnistych oraz niskotłuszczowych produktów mlecznych. Dodatkowo warto ograniczać spożycie cukrów prostych, zwłaszcza w postaci cukru dodanego.

Pomocne mogą być też soki cytrusowe i same cytrusy, które są bogate w kwas cytrynowy, który zmniejsza ryzyko kamicy moczanowej. Czasami konieczne jest podawanie tego kwasu w postaci leku czy suplementu, gdyż z diety nie da się go dostarczyć w takiej ilości, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby.

Jadłospis diety przy kamicy nerkowej moczanowej

Oto przykładowy jadłospis o kaloryczności ok. 2000 kcal, który może być pomocny przy kamicy moczanowej.

Śniadanie: owsianka z owocami

Składniki:

• 60 g płatków owsianych,
• 200 ml mleka niskotłuszczowego,
• 1 średni banan, pokrojony w plasterki,
• 1/2 szklanki jagód,
• 1 łyżeczka miodu.

Przepis: Gotuj płatki owsiane w mleku, mieszając do uzyskania gęstej konsystencji. Dodaj pokrojonego banana, jagody i miód.

Przekąska: smoothie cytrusowe

Składniki:

• 1 pomarańcza, obrana,
• 1 grejpfrut, obrany,
• 1/2 szklanki wody kokosowej,
• 1 łyżeczka siemienia lnianego.

Przepis: Zmiksuj wszystkie składniki w blenderze na gładki napój.

Obiad: grillowany kurczak z komosą ryżową i warzywami

Składniki:

• 150 g piersi z kurczaka,
• 1 łyżka oliwy z oliwek,
• 1/2 szklanki komosy ryżowej (quinoa),
• 1 szklanka brokułów,
• 1/2 czerwonej papryki, pokrojonej w paski,
• 1 łyżka soku z cytryny.

Przepis: Zgrilluj pierś z kurczaka na oliwie z oliwek. Ugotuj komosę ryżową zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Brokuły ugotuj na parze, a paprykę podsmaż na niewielkiej ilości oliwy. Podawaj z sokiem z cytryny.

Przekąska: marchewki baby z hummusem

Składniki:

• 150 g marchewek baby,
• 50 g hummusu.

Przepis: Podawaj marchewki baby z hummusem jako dipem.

Kolacja: Pieczony łosoś z warzywami

Składniki:

• 100 g filetu z łososia,
• 1 łyżka oliwy z oliwek,
• 1/2 cytryny (sok),
• przyprawy (pieprz, zioła prowansalskie),
• 1/2 szklanki gotowanej kaszy jaglanej,
• 1 szklanka mieszanki warzyw (cukinia, marchewka, papryka).

Przepis: Upiecz filet z łososia, skropiony oliwą z oliwek i sokiem z cytryny, oraz przyprawiony do smaku. Ugotuj kaszę jaglaną zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Warzywa pokrój w kostkę, a następnie upiecz w piekarniku do miękkości.

Czytaj także:
Babcine sposoby na kamienie nerkowe
Objawy i leczenie kolki nerkowej
Jak zadbać o nerki w czasie wakacji?