koksartroza zwyrodnienie stawu biodrowego fot. Adobe Stock

Koksartroza – przyczyny, objawy, postępowanie, ćwiczenia na zwyrodnienie stawu biodrowego

Koksartroza, czyli choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego, to jedno z najczęściej występujących schorzeń narządu ruchu. Zaraz po chorobach sercowo-naczyniowych stanowi główną przyczynę niepełnosprawności wśród Europejczyków. W Polsce na koksartrozę cierpi ponad 3 mln osób. Chociaż choroby zwyrodnieniowej nie można wyleczyć, przy odpowiednim zaangażowaniu, jest szansa na długie zachowanie sprawności. W niektórych przypadkach niezbędne jest leczenie operacyjne.
/ 19.05.2020 10:08
koksartroza zwyrodnienie stawu biodrowego fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Przyczyny koksartrozy (zwyrodnienia stawu biodrowego)
  2. Objawy koksartrozy
  3. Leczenie koksartrozy
  4. Ćwiczenia dla osób ze zwyrodnieniem stawu biodrowego

Przyczyny koksartrozy (zwyrodnienia stawu biodrowego)

Przyczyny powstania zwyrodnienia stawów nie są do końca poznane. Wiadomo, że zdecydowana większość przypadków jest związana z wiekiem (u osób starszych, po 70. roku życia, choroba zwyrodnieniowa stawów występuje powszechnie). Jednak biorąc pod uwagę to, że zwyrodnienie stawów, w tym koksartroza, pojawia się również u osób młodych w wieku 20-30 lat, należy podejrzewać też inne czynniki będące podłożem choroby.

Naukowcy wśród przyczyn zwyrodnienia stawu biodrowego wymieniają m.in.:

  • wadę wrodzoną stawu biodrowego (dysplazję),
  • młodzieńcze złuszczenie głowy kości udowej,
  • urazy,
  • stany zapalne,
  • niektóre schorzenia (np. toczeń rumieniowaty układowy, chorobę Perthesa, staw Charcota),
  • czynniki związane ze stylem życia (ciężka fizyczna praca w niewygodnej dla stawu pozycji, obciążanie stawów, otyłość).

Jeżeli przyczyną koksartrozy jest uszkodzenie stawu przez chorobę, to zmiany zwyrodnieniowe rozwijają się najczęściej po kilku-kilkunastu latach od uszkodzenia.

Objawy koksartrozy

Do pierwszych objawów sygnalizujących koksartrozę, należą dolegliwości bólowe w obrębie biodra, ale mogą one również dotyczyć stawu kolanowego i kręgosłupa. Ten objaw bywa mylący, ponieważ sugeruje zespół bólowy kręgosłupa lub chorobę stawu kolanowego. Ból występuje zwykle z przodu, w pachwinie i kolanie. Promieniuje do kręgosłupa i tkanek położonych powyżej stawu.

Z czasem dolegliwości koncentrują się przede wszystkim w stawie biodrowym. Ból, opisywany przez chorych jako palący, nasila się podczas ruchu nogą i chodzenia. W kolejnych fazach rozwoju koksartrozy pacjenci skarżą się na sztywność stawu biodrowego, ograniczoną zdolność ruchu w stawie biodrowym oraz przykurcze stawowe, którym towarzyszą zaniki mięśniowe (dotyczą uda i podudzia).

W badaniu rentgenowskim widoczne są zmiany zwyrodnieniowe. Należą do nich zwężenie szczeliny stawu biodrowego, nierówność głowy kości udowej, torbiele w głowie kości udowej i w panewce oraz narośla kostne (osteofity).

Badania obrazowe, obok wywiadu lekarskiego i stwierdzenia u chorego objawów, są niezbędne do rozpoznania zwyrodnienia stawu biodrowego.

Leczenie koksartrozy

Leczenie koksartrozy jest zależne od stopnia zaawansowania choroby. W początkowej fazie stosuje się leki przeciwbólowe (paracetamol) i niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ (np. ibuprofen, diklofenak, ketoprofen) w postaci tabletek lub stosowanych miejscowo maści/żelu/aerozolu oraz zabiegi fizjoterapeutyczne w celu utrzymania jak najlepszej sprawności.

W zaawansowanym zwyrodnieniu stawu biodrowego wykonuje się aloplastykę stawu biodrowego. Operacja polega na zastąpieniu zużytego stawu sztuczną endoprotezą. Wyniki leczenia operacyjnego są bardzo korzystne. Chorzy wracają do aktywnej pracy, ból ustępuje i poprawia się zakres ruchów w stawie.

Do operacji kwalifikują się chorzy poniżej 70. roku życia, a podstawowe znaczenie w podjęciu decyzji o operacji ma występowanie bólu w czasie obciążenia i spoczynku. Niestety lista oczekujących na wstawienie nowego stawu jest bardzo długa, a na operację refundowaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia trzeba czekać ponad rok.

Leczenie zwyrodnienia stawów można podzielić na dwa obszary: leczenie farmakologiczne i niefarmakologiczne.

W leczeniu farmakologicznym zwyrodnienia stawów, oprócz leków przeciwbólowych i z grupy NLPZ, stosuje się również w niektórych przypadkach glikokortykosteroidy, leki objawowe wolno działające w zwyrodnieniu stawów, kwas hialuronowy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, preparaty komórek i cząsteczek bioaktywnych (np. komórki macierzyste, osocze bogatopłytkowe).

Leczenie niefarmakologiczne koksartrozy polega na:

  • edukacji pacjenta,
  • zmianie nawyków,
  • fizjoterapii,
  • pomocy ortopedycznej,
  • w niektórych przypadkach – leczeniu operacyjnym.

W leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów ważna jest też odpowiednia dieta. Powinna być bogata w:

  • produkty pochodzenia roślinnego,
  • tłuste ryby morskie,
  • olej rzepakowy i lniany,
  • orzechy, sezam, migdały.

Terapia koksartrozy powinna uwzględniać fizjoterapię (głównie kinezyterapię), a u osób z nadwagą również obniżenie masy ciała. Aby gimnastyka przyniosła efekt, serię ćwiczeń należy wykonywać regularnie, kilka razy w ciągu dnia. Dlatego tak ważne jest zaangażowanie i edukacja osoby chorej.

Terapia koksartrozy powinna uwzględniać fizjoterapię (głównie kinezyterapię), a u osób z nadwagą również obniżenie masy ciała. Aby gimnastyka przyniosła efekt, serię ćwiczeń należy wykonywać regularnie, kilka razy w ciągu dnia. Dlatego tak ważne jest zaangażowanie i edukacja osoby chorej.

Ćwiczenia wskazane dla osób ze zwyrodnieniem stawu biodrowego

Kinezyterapia, czyli „leczenie ruchem”, zalicza się do najważniejszych działań leczniczych u osób z koksartrozą. Jak pokazują badania, przynosi pozytywne rezultaty, a dzięki nim pacjenci odczuwają poprawę jakości życia i mniejszy ból.

Pacjentom ze zwyrodnieniem stawu biodrowego zaleca się ćwiczenia izometryczne, czyli wzmacniające mięśnie, siłowe. Pomagają one odciążać staw biodrowy, wzmacniać siłę mięśniową w rejonie uszkodzonego stawu i poprawiają ogólną sprawność. Powinny być dobrane do potrzeb i możliwości pacjenta przez doświadczonego fizjoterapeutę. Oprócz tego bardzo ważna jest codzienna umiarkowana aktywność, np. nordic walking, tai-chi, jazda na rowerze lub pływanie.

Leczenie w ramach fizjoterapii nie kończy się na ćwiczeniach. Osoby z koksartrozą mogą być skierowane na inne zabiegi rehabilitacyjne, np. krioterapię, ultradźwięki, elektroterapię lub działanie polem magnetycznym.

Co istotne, celem fizjoterapii jest nie tylko rozluźnianie napiętych mięśni i ich wzmacnianie, odciążanie stawu biodrowego, przeciwdziałanie przykurczom, ale też edukacja. Osoba z utrudnionym chodzeniem powinna być poinstruowana przez fizjoterapeutę, jak stosować pomoc ortopedyczną (kule, laskę, stabilizatory stawów, balkoniki), oraz jak chronić uszkodzony staw podczas codziennego funkcjonowania.

Należy pamiętać, że osoby z koksartrozą nie powinny przeciążać stawu długotrwałym staniem, męczącymi spacerami, podnoszeniem ciężarów czy wędrówką po nierównym terenie.

Zwyrodnienia stawów nie da się wyleczyć, jednak można hamować jego postęp i zapobiegać dalszym konsekwencjom zdrowotnym. Należy pamiętać, że wiele zależy od samego chorego, jego motywacji, zaangażowania, systematyczności oraz często od zmiany codziennych nawyków.

Więcej na temat zdrowia stawów:
Stawy do naprawy – jak rozpoznać zwyrodnienie?
Dieta na chore stawy – co jeść, a czego unikać?
Zwyrodnienie stawów - przyczyny i objawy choroby, metody leczenia
Ból stawów - jak stosować ciepłe i zimne okłady
6 sposobów na zachowanie zdrowych kości, stawów i ścięgien

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)