jedzenie fot. Adobe Stock

Trawienie - ile trwa i jak przebiega proces trawienia krok po kroku?

Połykasz jedzenie i… pewnie nie zastanawiasz się, co dzieje się z nim dalej. Droga, którą przebywa pokarm w naszym organizmie, jest niezwykła i fascynująca, a przy tym stanowi dowód na to, że ludzki organizm działa jak dobrze naoliwiona maszyna, w której każdy organ ma swoje odpowiedzialne funkcje i zadania.
Marta Słupska / 22.01.2019 13:36
jedzenie fot. Adobe Stock

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jaką drogę pokonuje pokarm w naszym organizmie i w jaki sposób wchłaniamy z niego składniki odżywcze?

Jedzenie, które połykamy, przebywa długą drogę – od jamy ustnej, gdzie zęby rozdrabniają pokarm na małe, łatwe do połknięcia drobinki, aż do jelita grubego zakończonego otworem odbytowym, przez który usuwane są nie strawione i zbędne resztki jedzenia.

Po rozdrobnieniu pokarmu i przed usunięciem resztek jedzenie jest transportowane do odpowiednich organów wewnętrznych i trawione. Jak to się odbywa?

Pierwszy przystanek: żołądek

fot. Fotolia

Połknięte jedzenie trafia z jamy ustnej do gardła, skąd jest transportowane (także przez przełyk, który przesuwa pokarm) do żołądka.

Żołądek jest wyłożony błoną śluzową, w której znajdują się gruczoły żołądkowe wydzielające sok żołądkowy – organizm człowieka produkuje dziennie 1,5-2,5 litra soku (jego wydzielanie powoduje już sam widok lub zapach jedzenia!).

W składzie soku żołądkowego możemy znaleźć:

  1. Enzymy trawienne:
  • pepsyna, która rozrywa długie łańcuchy białek, dzięki czemu zapoczątkowuje proces ich rozkładu;
  • podpuszczka, która ścina zawarte w mleku białko.
  1. Śluz:
  • zabezpiecza błonę żołądka przed samostrawieniem (tworzy warstwę ochronną o grubości 1 mm);
  • zmniejsza tarcie, które powstaje przy przesuwaniu się pokarmu.
  1. Kwas solny:
  • uaktywnia pepsynę i wytwarza odpowiednie do jej działania kwaśne środowisko;
  • zabija drobnoustroje, które wraz z pokarmem dostały się do żołądka.

Ciekawostka: pokarmy płynne przechodzą przez żołądek bez zatrzymania, średnio obfite posiłki zatrzymują się w nim na 1-2 godziny, a bardzo obfite – nawet na 5-7 godzin.

Mięśnie żołądka sprawiają, że pokarm miesza się z sokiem żołądkowym. Zaczynają działać też enzymy trawienne, które zmieniają połknięte danie w miazgę pokarmową. Skurcze żołądka przesuwają ją następnie do dwunastnicy.

Wrzody żołądka i dwunastnicy – jak je leczyć?

Drugi przystanek: dwunastnica

fot. Fotolia

Z żołądka miazga pokarmowa przesuwa się do dwunastnicy (liczącej około 25 cm długości) – początkowego odcinka jelita cienkiego. Tu uchodzą przewody wątroby i trzustki i kontynuowany jest proces trawienia. Z wątroby spływa żółć, która aktywuje enzymy trzustkowe i powoduje rozbijanie tłuszczów. Z trzustki zaś – sok trzustkowy (1200 ml na dobę), który zawiera ważne enzymy trawienne, np.:

  1. trypsynę (doprowadza zapoczątkowany wcześniej w żołądku rozkład białek do końca – do postaci aminokwasów);
  2. amylazę (rozkłada wielocukry do prostszej postaci);
  3. lipazę (rozkłada tłuszcze do glicerolu i kwasów tłuszczowych).

Trzeci przystanek: jelito cienkie

Miazga pokarmowa z dwunastnicy jest przesuwana do jelita cienkiego, gdzie działa na nią sok jelitowy. To tutaj zaczyna się proces wchłaniania.

Błona śluzowa jelita cienkiego pokryta jest kosmkami jelitowymi – drobnymi wypukłościami, do których dochodzą naczynia włosowate i limfatyczne. Składniki pokarmowe są dzięki nim wchłaniane do krwi: zanim dostaną się do ogólnego krwioobiegu dostają się do wątroby przez żyłę wrotną. Tłuszcze (i inne części składników pokarmowych) wchłaniają się do układu limfatycznego i trafiają do układu żylnego.

Kosmki jelitowe zwiększają powierzchnię chłonną jelita cienkiego aż o 23 razy!

fot. Fotolia

 Czwarty przystanek: jelito grube

Jelito grube stanowi ostatnią część wędrówki pokarmu – niestrawione resztki pokarmowe (w wyniku zagęszczenia i działania bakterii powodujących proces gnicia i fermentacji) są formowane w kał i wydalane z organizmu.

Co ciekawe, resztki pokarmowe, które opuszczają jelito cienkie, zawierają około 1,5 litra wody. Zagęszczenie ich w jelicie grubym powoduje, że ilość wody w nich zawartej spada do 150 ml!

W skład kału wchodzą:

  • woda,
  • niestrawione resztki pokarmowe, np. błonnik,
  • sole mineralne,
  • barwniki,
  • drobnoustroje.

Zobacz też:
Mdłości, bóle żołądka, wzdęcia, biegunka… To może być nerwica żołądka. Jak sobie z nią radzić?
Masz ciągłe bóle brzucha? To może być zespół jelita drażliwego!

 

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (9)
/30.06.2017 12:21
Podpuszczka występuje tylko u niemowląt i tylko do ok 3 roku życia. To jest właśnie między innymi powód czemu ludzie nie powinni pić mleka po tym okresie.
/03.02.2017 16:28
Powtórzę już pytanie ,, to w końcu ile czasu trwa zanim śniadanie np wyjdzie z organizmu? czy jest to jeden dzień czy więcej,, Bo w artykule pisze ile siedzi w żoładku, w zalezności od obwitości posiłku
/10.10.2016 20:27
U mnie działa to zdecydowanie szybciej i nie mówię o żadnych problemach trawiennych. Średnio trwa to 10 -14 godzin. Jeżeli zmieszam niektóre pokarmy po ok 20 minut jestem całkowicie oczyszczony :(
POKAŻ KOMENTARZE (6)