ból oka fot. Adobe Stock, puhhha

Przyczyny bólu oka. Poznaj 10 możliwych dolegliwości i metody ich leczenia

Ból oka może wynikać z bardzo różnorodnych przyczyn. Choć najbardziej oczywiste wydają się zmęczenie lub podrażnienia mechaniczne, źródło bólu może być inne. W zależności od tego, gdzie pojawia się ból oka oraz jakie objawy mu towarzyszą, może wymagać innego leczenia.
Marta Wilczkowska / 03.01.2022 13:53
ból oka fot. Adobe Stock, puhhha

Ból oka zwykle jest opisywany jako tępy, pulsujący, ostry, czasami towarzyszy mu przekrwienie oczu, światłowstręt, łzawiące oczy. Alarmujące objawy, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem, to oprócz bólu oka: nudności i wymioty, widzenie tęczowej poświaty wokół źródeł światła, wytrzeszcz oka, pogorszenie ostrości widzenia oraz objawy ogólne takie jak dreszcze, gorączka, złe samopoczucie. 

Spis treści:

  1. Ból oka a ciało obce
  2. Ból oka a zapalenie kanalika łzowego
  3. Ból oka a ostry atak jaskry
  4. Ból oka a zapalenie brzegów powiek
  5. Ból oka a jęczmień
  6. Ból oka a bakteryjne zapalenie spojówek
  7. Ból oka a podwinięcie powieki
  8. Ból oka a syndrom „oka biurowego”
  9. Ból oka a zapalenie tęczówki
  10. Ból oka a reakcja alergiczna

Ból oka a ciało obce

O obecności ciała obcego w oku często świadczy jednostronny ból oka przy mruganiu. Ciało obce można spróbować usunąć samodzielnie. Na początku należy przepłukać oko letnią wodą lub solą fizjologiczną. Jeśli ciało obce jest widoczne w lusterku, a płukanie nie przynosi efektów, można wyprowadzić je z oka, popychając np. rożkiem czystej chusteczki. Gdy przeszkoda jest niewidoczna, należy naciągnąć palcami górną powiekę na dolną i przytrzymać przez chwilę. Jeżeli to nie pomoże – poszukać pomocy medycznej.

Przy bólu oka z powodu ciała obcego warto osłonić je czystym opatrunkiem i starać się nie poruszać gałką oczną, nie pocierać jej. Uwaga, nie należy samodzielnie usuwać przedmiotu, który utkwił w gałce ocznej (np. opiłka metalu).

Ból oka przy mruganiu może świadczyć nie tylko o dostaniu się ciała obcego, ale również o zespole suchego oka, zapaleniu spojówek albo jęczmieniu.

Ból oka a zapalenie kanalika łzowego

Ból oka w rogu może świadczyć o zapaleniu kanalika łzowego. Jest to struktura oka odprowadzająca łzy z worka spojówkowego do worka łzowego. Zablokowanie kanalika (np. w wyniku infekcji lub zapylenia) powoduje stan zapalny i dolegliwości, takie jak lekki ból w kąciku oka nasilający się przy dotyku, łzawienie i wydobywanie się wydzieliny z oka. W przypadku wystąpienia takich objawów trzeba zgłosić się do okulisty. Leczenie zapalenia kanalika łzowego polega na oczyszczaniu i płukaniu kanalików łzowych oka oraz wpuszczaniu kropel przepisanych przez specjalistę. 

Ból oka w rogu mogą powodować również inne stany, np. jęczmień, który rozwinie się blisko kącika oka, kątowe zapalenie spojówek lub dostanie się w to miejsce ciała obcego.

Ból oka a ostry atak jaskry

Przyczyną bólu oka może być atak jaskry. Przednią komorę oka wypełnia ciecz wodnista. Stale wytwarza ją ciało rzęskowe, a odpływa ona przez tzw. kąt przesączania. Takie krążenie gwarantuje prawidłowe ciśnienie w gałce ocznej. Gdy dojdzie do zamknięcia kąta – ciecz wodnista zostaje zablokowana, rośnie ciśnienie w gałce ocznej, co może uszkodzić nerw wzrokowy i komórki siatkówki. Ból oka przy ostrym ataku jaskry jest silny,  towarzyszą mu bóle głowy, nudności, tęczowa poświata wokół źródeł światła i silne zaczerwienienie oka. Z problemem trzeba jak najszybciej zgłosić się do szpitala.

Ból oka a zapalenie brzegów powiek

Ból oka występuje w przebiegu zapalenia brzegów powiek. Przyczyną często jest zakażenie bakteriami, przenoszonymi w okolice oczu na brudnych rękach czy chusteczce. Chore powieki należy przemywać zaleconymi przez okulistę płynami. Gdy trzeba – lekarz przepisuje maści z antybiotykiem lub steroidami. Na czas leczenia należy zrezygnować z makijażu oczu.

Ból oka a jęczmień

Jęczmień, czyli ostre zapalenie przyrzęskowego gruczołu łojowego, powoduje ból oka. Jęczmień może powodować ból oka pod powieką górną, jeśli rozwinie się w gruczołach w głębi powieki górnej. Zmiana ma kształt ziarna zboża. Przyczyną powstania jęczmienia najczęściej jest zakażenie gronkowcami. Stan zapalny trwa kilka dni (można w tym czasie robić ciepłe okłady na oko), po czym jęczmień pęka i wypływa z niego ropna wydzielina. Trzeba ją ścierać, używając higienicznych gazików. Okulista do leczenia jęczmienia najczęściej przepisuje maść lub krople z antybiotykiem.

Ból oka a bakteryjne zapalenie spojówek

Ból oka i jego zaczerwienienie to objawy zapalenia spojówek. Spojówka to cienka błona wyściełająca wewnętrzną stronę powiek i zewnętrzną powierzchnię gałki ocznej. Jej infekcję mogą wywołać m.in. bakterie. Tego typu stan zapalny leczy się antybiotykiem w maści lub kroplach. Trzeba oszczędzać oczy (m.in. ograniczyć pracę przy komputerze i czytanie, wysypiać się), nie należy robić makijażu i nosić soczewek kontaktowych.

Ból oka a podwinięcie powieki

Ból oka towarzyszy również podwinięciu powieki. Najczęściej dotyczy dolnej powieki, która podwija się w kierunku gałki ocznej i drażni ją rzęsami. Gdy trwa to długo, prowadzi do stanu zapalnego spojówki lub rogówki. Grozi też wysuszeniem oka. Przypadłość częściej dotyczy osób starszych i jest skutkiem m.in. zwiotczenia tkanki włóknistej. Prawidłowe ustawienie powieki zwykle wymaga zabiegu korekcyjnego.

Ból oka a syndrom „oka biurowego”

Ból oka to częsta dolegliwość osób pracujących przy komputerze. Sytuację może pogorszyć włączona klimatyzacja. By uporać się z problemem, należy przepłukiwać oczy solą fizjologiczną (najlepiej kupić ją w jednorazowych fiolkach), wkraplać do nich kilka razy dziennie tzw. sztuczne łzy (dostępne w aptece bez recepty). Po pracy oczy muszą odpoczywać (trzeba ograniczyć czytanie, oglądanie telewizji itp.). Można też kłaść na bolące oko kompresy z naparu świetlika. Oprócz bólu oka u pracowników biurowych występuje też wysuszenie oka, pieczenie, zaczerwienienie oka, może też pojawić się uczucie piasku pod powieką. 

Ból oka a zapalenie tęczówki

Stan zapalny tęczówki objawia się silnym bólem oka, a także światłowstrętem, zaczerwienieniem i łzawieniem. Może być konsekwencją np. urazu oka czy innych schorzeń (m.in. gruźlicy). W połowie przypadków trudno jest ustalić przyczynę tego schorzenia.

Zaniedbane bywa powodem nawet utraty wzroku, dlatego trzeba pilnie zgłosić się do okulisty. Lekarz dobierze odpowiednie leki. Na czas terapii należy oszczędzać oczy i chronić je przed jasnym światłem (zalecane jest noszenie okularów przeciwsłonecznych, a także ograniczanie oświetlenia w domu).

Ból oka a reakcja alergiczna

Ból oka, a oprócz tego m.in. łzotok, zaczerwienienie i opuchnięcie powiek, swędzenie lub pieczenie oczu, pojawiają się po zetknięciu z substancją uczulającą (więcej: objawy alergii). Zwykle dzieje się to okresowo, np. podczas pylenia roślin.

Jeśli wiemy, co nas uczula, najlepiej jest unikać alergenu. Nie zawsze jest to wykonalne, więc wraz z alergologiem należy ustalić możliwość odczulenia. Doraźnie pomogą preparaty antyhistaminowe (niektóre można kupić bez recepty) i płukanie oczu solą fizjologiczną (nawet 10 razy dziennie po kilka kropel).

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 12.09.2014.
Na podstawie artykułu Beaty Prasałek z Poradnika Domowego.

Czytaj także:
Zespół suchego oka
Przekrwione oczy - przyczyny i leczenie czerwonych oczu
Urazy oczu – co robić?
Problemy ze wzrokiem - objawy 6 najczęstszych wad wzroku
Zmęczone oczy - 5 porad

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!