ból owulacyjny fot. Adobe Stock, deagreez

Ból owulacyjny – kiedy się pojawia i jak złagodzić objawy?

Ból owulacyjny to na ogół łagodny ból podbrzusza odczuwany przez kobiety w połowie cyklu menstruacyjnego. Jest częstą dolegliwością. Ból podbrzusza podczas owulacji może dotyczyć nawet 40% kobiet w wieku rozrodczym. Można go złagodzić domowymi sposobami lub dostępnymi bez recepty lekami przeciwbólowymi. Gdy objawy są ciężkie, stosuje się leki antykoncepcyjne.
/ 27.08.2021 12:24
ból owulacyjny fot. Adobe Stock, deagreez

Spis treści:

  1. Czym jest owulacja i dlaczego boli?
  2. Ból owulacyjny – objawy
  3. Ból owulacyjny – kiedy się pojawia?
  4. Ból owulacyjny – jak złagodzić objawy?
  5. Ile trwa ból owulacyjny?
  6. Ból owulacyjny a ciąża – kiedy współżyć?
  7. Ból owulacyjny – kiedy zgłosić się do lekarza?

Czym jest owulacja i dlaczego jest bolesna?

Owulacja, inaczej jajeczkowanie, to proces uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka jajnikowego (tzw. pęcherzyka Graafa) do jajowodu. Dochodzi do tego najczęściej między 10. a 16. dniem cyklu menstruacyjnego (należy liczyć od pierwszego dnia miesiączki).

Kobieta już w życiu płodowym zostaje wyposażona w określoną liczbę pęcherzyków pierwotnych, z których w przyszłości mogą powstać komórki jajowe zdolne do zapłodnienia. W ciągu życia liczba pęcherzyków ulega zmniejszeniu: do około miliona w momencie narodzin, a następnie do około 400 tys. w czasie dojrzewania. Jest to tzw. rezerwa jajnikowa.

Kiedy kobieta miesiączkuje, czyli od pokwitania po menopauzę, od 400 do 450 pęcherzyków uwolni komórkę jajową. Jej powstanie jest wpisane w cykl menstruacyjny i zależne od stałych złożonych zmian hormonalnych, które towarzyszą kobiecie przez cały okres reprodukcyjny.

Komórka jajowa pozostaje gotowa do zapłodnienia przez około 24-48 godzin, następnie obumiera i zostaje usunięta wraz z wyściółką macicy podczas krwawienia miesiączkowego.

Zmiany w organizmie związane z owulacją u kobiet mogą powodować ból o różnym nasileniu. Objawy są zazwyczaj łagodne, ale zdarzają się też ciężkie stany wymagające pomocy lekarza.

Przyczynami ból owulacyjnego mogą być:

  • pęknięcie pęcherzyka Graafa,
  • powstanie niewielkiego krwawienia podczas owulacji, które drażni tkanki,
  • skurcze mięśni macicy, jajowodów lub jelita grubego.

Ból owulacyjny – objawy

Ból owulacyjny to ból podbrzusza o umiarkowanym nasileniu pojawiający się u kobiet miesiączkujących mniej więcej w połowie cyklu menstruacyjnego.

Ból owulacyjny jest zlokalizowany w dole brzucha, zazwyczaj z prawej lub lewej strony brzucha w zależności od tego, który jajnik w danym cyklu uwalnia komórkę jajową, albo w środkowej nadłonowej części brzucha.

Ból podbrzusza podczas owulacji często jest jednostronny, ponieważ jajniki niekiedy na przemian w kolejnych cyklach uwalniają komórkę jajową, ale nie jest to regułą. Czasami jeden jajnik uwalnia komórkę kilka razy z rzędu albo w jednym cyklu oba jajniki uwolnią komórki jajowe (przy czym dochodzi do tego w kilkugodzinnym odstępie), dlatego ból owulacyjny może być również obustronny. Może też dotyczyć całego podbrzusza, jeśli przyczyną są skurcze mięśni.

Bólowi owulacyjnemu towarzyszą czasami inne objawy:

  • nudności,
  • skurcze podbrzusza, przypominające te podczas miesiączki,
  • niewielkie krwawienie z pochwy (tzw. plamienie owulacyjne),
  • pojawienie się tzw. śluzu płodnego – jest to charakterystyczna wydzielina  z pochwy, która wskazuje na dni płodne; śluz jest ciągnący, kleisty, przejrzysty, przypominający białko jaja kurzego (przeczytaj więcej: śluz przed okresem

Ból owulacyjny – kiedy się pojawia?

Według badań ból owulacyjny pojawia się najczęściej zaraz przed owulacją, czyli w momencie wzrostu pęcherzyka jajnikowego, zanim dojdzie do jego pęknięcia. Wskazują na to analizy stężenia hormonów. Ból owulacyjny zbiega się w czasie z najwyższym stężeniem hormonu luteinizującego (LH) we krwi, zatem w momencie intensywnego wzrostu pęcherzyka jajnikowego przed jego pęknięciem i uwolnieniem komórki jajowej. 

Ból owulacyjny - jak złagodzić objawy?

Zazwyczaj można sobie z nim poradzić samodzielnie. Przy bardzo silnym bólu owulacyjnym, lekarz może przepisać leki antykoncepcyjne, które zatrzymają owulację i zlikwidują przykre objawy. Co możesz zrobić sama jeśli ból nie jest zbyt nasilony? Ból podczas owulacji można złagodzić dostępnymi bez recepty lekami przeciwbólowymi, a także ciepłą kąpielą lub przykładaniem do brzucha termoforu – ciepło działa rozkurczowo na mięśnie.

Ile czasu trwa ból owulacyjny?

Ból owulacyjny twa zazwyczaj od kilku minut do kilkunastu godzin, jednak zdarza się, że kobieta odczuwa dolegliwości nawet przez 2-3 dni. Długość trwania bólu owulacyjnego jest sprawą indywidualną i może różnić się u poszczególnych kobiet. Podobnie jak jego nasilenie.

Ból owulacyjny a ciąża – kiedy współżyć?

Jak wynika z badań, ból owulacyjny jest zazwyczaj odczuwany krótko przed owulacją, zanim dojdzie do pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej gotowej do zapłodnienia. Jeśli para chce mieć dziecko, powinna współżyć w czasie wystąpienia bólu owulacyjnego lub krótko po jego ustaniu. Do zapłodnienia może dojść również wtedy, gdy ból związany z owulacją ustępuje lub ustąpi.

Ból owulacyjny – kiedy zgłosić się do lekarza?

Ból owulacyjny nie jest groźny, ale pamiętaj, że ból podbrzusza (oraz ból jajników) może świadczyć o chorobie, np.:

Na ogół gdy przyczyną bólu jest choroba, kobieta odczuwa również inne objawy, jak np. bardzo bolesne lub obfite miesiączki albo krwawienia między miesiączkami. Ale nie zawsze. Dlatego warto wykonać rutynowe badania u ginekologa.

Z bólem owulacyjnym należy udać się do lekarza również wtedy, gdy jest on bardzo silny lub towarzyszą mu niepokojące objawy.

Źródła:
N.R. Brott , J.K. Le, Mittelschmerz, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31747229,
C. O'Herlihy, H.P. Robinson, L. J. de Crespigny, Mittelschmerz is a preovulatory symptom, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1601114.

Czytaj także:
Spirala antykoncepcyjna – 10 pytań o wkładkę wewnątrzmaciczną
Plamienia przed okresem i po okresie - co oznaczają, jakie badania wykonać?
Ból podczas stosunku (dyspareunia) – czy to objaw endometriozy?
Upławy - jak odróżnić prawidłową wydzielinę z pochwy od infekcji?
Ból brzucha – co oznacza, umiejscowienie bólu, niezbędne badania i leczenie

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!