koronawirus przy cukrzycy fot. Adobe Stock

Koronawirus przy cukrzycy – co już wiemy?

Nawet jedna czwarta pacjentów z ciężką postacią zakażenia koronawirusem ma cukrzycę. Jednak to nie oznacza, że każda osoba chorująca na cukrzycę z powodu COVID-19 będzie musiała trafić do szpitala. Znaczenie ma wiek pacjenta, stan zdrowia i to, jak stosuje się do zaleceń lekarskich. Jeśli cukrzyca jest dobrze leczona i chory nie ma powikłań, to nie jest bardziej zagrożony koronawirusem niż inni.
/ 15.10.2020 08:59
koronawirus przy cukrzycy fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Koronawirus przy cukrzycy – komu zagraża?
  2. W jaki sposób cukrzyca wpływa na koronawirusa?
  3. Koronawirus przy cukrzycy – profilaktyka
  4. Co robić, gdy zachorujesz?

Koronawirus przy cukrzycy – komu i w jaki sposób zagraża?

Chociaż choroba wywoływana przez koronawirusa jest nowa i mamy mało danych, to jednak wiemy już, że wśród osób z ciężkim przebiegiem COVID-19 jest od 12 do 25% osób z cukrzycą. Cukrzyca wiąże się z większym ryzykiem hospitalizacji, komplikacji zdrowotnych i zgonu z powodu koronawirusa.

Zachorowanie na COVID-19 w przypadku diabetyka to również większe prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań cukrzycy, takich jak kwasica ketonowa. Dodatkowo stan ten utrudnia leczenie powikłań infekcji spowodowanej koronawirusem (np. sepsy, kiedy istotne jest kontrolowanie płynów i elektrolitów w organizmie). Ryzyko ciężkiego przebiegu wzrasta, jeśli pacjent z cukrzycą ma też inne obciążenia zdrowotne, np. choroby serca lub choroby płuc. 

Jednocześnie wiele osób, które poważnie przechodzą infekcję, jest w podeszłym wieku, więc nie każdy pacjent z cukrzycą będzie tak samo narażony na powikłania związane z koronawirusem. Osoby, u których cukrzyca nie spowodowała jeszcze groźnych komplikacji, jak choroby serca, nerek czy niewydolność jakiegokolwiek innego narządu, i są prawidłowo leczone, nie muszą mieć większego ryzyka ciężkiego zakażenia COVID-19. Jeśli poziom glukozy jest dobrze kontrolowany, pacjent przyjmuje leki zgodnie z zaleceniami, to cukrzyca nie musi oznaczać cięższego zakażenia koronawirusem.

Niektórzy naukowcy są jeszcze innego zdania. Mówią wręcz, że cukrzyca nie wiąże się z gorszym rokowaniem u chorych na COVID-19, tylko że choroby (takie jak cukrzyca) po prostu częściej pojawiają się u osób starszych, które są z racji wieku i obciążeń zdrowotnych bardziej narażone na zgon z powodu koronawirusa, ale i innych infekcji. 

Nie wiemy nadal, czy to, jak będzie postępować infekcja spowodowana koronawirusem, jest zależne od typu cukrzycy. Brakuje w tym obszarze danych, ponieważ znacznie mniej osób choruje na cukrzycę typu 1 niż na cukrzycę typu 2 (szczególnie w Chinach, skąd pochodzi większość wniosków badawczych).

Trzeba też podkreślić, że nie tylko zakażenie koronawirusem, ale również inne infekcje wirusowe, mogą zagrażać osobom z cukrzycą i narażać je na powikłania, szczególnie przy nieprawidłowo kontrolowanej chorobie. Warto też dodać, że istnieją badania wskazujące nawet, że koronawirus niszczy komórki beta trzustki, przez co wywołuje cukrzycę.

W jaki sposób cukrzyca wpływa na koronawirusa?

Skoro wiemy, że wielu pacjentów w ciężkim stanie z powodu koronawirusa, ma cukrzycę, to pojawia się pytanie, jaki mechanizm za to odpowiada. Są różne hipotezy na temat wpływu cukrzycy na aktywność koronawirusa.

Przede wszystkim źle kontrolowana glikemia, podwyższony poziom cukru we krwi to czynniki, które mogą osłabiać układ odpornościowy organizmu i sprawiać, że koronawirus łatwiej się rozprzestrzenia. Dlatego podstawą jest kontrolowanie poziomu glukozy i leczenie cukrzycy.

Część ekspertów uważa, że leki podawane chorym na cukrzycę – inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-inhibitory), które blokują enzym ACE2, sprawiają, że wirus ma łatwiejszy dostęp do komórek i szybciej się rozprzestrzenia. Wiadomo bowiem, że enzym ACE2 obecny na powierzchni komórek nabłonka dolnych dróg oddechowych jest receptorem dla koronawirusa, łączy się z nim i umożliwia wniknięcie do komórki. Nie jest to jednak założenie udowodnione w pracach klinicznych. Co więcej, zalecenia ekspertów jasno mówią, aby nie przerywać u pacjentów leczenia ACE-inhibitorami, gdyż zagrożenie spowodowane ich odstawieniem jest większe niż ewentualne zakażenie koronawirusem.

Cukrzyca może skutkować cięższą infekcją z powodu koronawirusa, również dlatego, że wielokrotnie wiąże się z powikłaniami zdrowotnymi, współistnieje z innymi schorzeniami, a to obniża zdolność organizmu do walki z patogenem. 

Koronawirus przy cukrzycy – profilaktyka

Osoby chore na cukrzycę nie są bardziej narażone na zarażenie się koronawirusem, jednak zagrożeniem dla nich jest przebieg samej choroby. Dlatego najważniejsza w tym przypadku jest profilaktyka.

Aby zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 i zarażenia koronawirusem przy cukrzycy

  • regularnie myj ręce,
  • noś maseczkę w miejscach publicznych,
  • unikaj wychodzenia z domu bez ważnych powodów,
  • zachowaj dystans społeczny,
  • kontroluj poziom glukozy we krwi i przyjmuj leki zgodnie z zaleceniami lekarza,
  • pamiętaj o odpowiedniej diecie dla chorych na cukrzycę (więcej wskazówek: Cukrzyca typu 2: jak rozpoznać i leczyć).

Co robić, gdy podejrzewasz koronawirusa?

Pacjent z cukrzycą, który zaobserwował u siebie objawy zakażenia koronawirusem, powinien skontaktować się z lekarzem. Można również zadzwonić na całodobową infolinię Narodowego Funduszu Zdrowia pod numer 800 190 590.

Dobrze jest się też upewnić, jakie leki na objawy koronawirusa można przyjmować w przypadku cukrzycy. Paracetamol może zawyżać wyniki z urządzenia stale monitorującego poziom glukozy. Duże dawki kwasu acetylosalicylowego (potocznie aspiryny) oraz ibuprofenu mogą z kolei obniżać stężenie cukru we krwi. Ponadto leki na przeziębienie często zawierają znaczne ilości cukru, co także nie pozostaje bez wpływu na parametry cukrzycowe. Kontakt z lekarzem powinien być zatem pierwszym ważnym krokiem w przypadku podejrzenia infekcji koronawirusem u chorego z cukrzycą.

Źródła:
Ministerstwo Zdrowia, www.mz.gov.pl,
COVID-19 and Diabetes, www.webmd.com,
Diabetes and COVID-19: Frequently Asked Questions, Amercican Diabetes Association [online], www.diabetes.org/covid-19-faq, [dostęp:] 14.10.2020.

Więcej na temat koronawirusa:Koronawirus a grypa – jak odróżnić objawy?Koronawirus czy przeziębienie - jak odróżnić?Koronawirus a ciąża. Najważniejsze fakty o COVID-19 w ciążyCzy można mieć koronawirusa (COVID-19) bez gorączki?Koronawirus a biegunka – ważny objaw, którego nie powinniśmy lekceważyćBrak węchu – przyczyny i leczenie utraty powonienia. Brak węchu a koronawirusObjawy koronawirusa u dorosłych i dzieci. Jak poznać, czy jesteśmy zakażeni SARS-CoV-2?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!