półpasiec zdjęcia fot. Adobe Stock

Półpasiec - objawy, zdjęcia zmian skórnych, zarażanie, leczenie

Półpasiec to ostra wirusowa choroba zakaźna, którą wywołuje Varicella zoster virus (VZV). Objawia się pęcherzykami na skórze, a także jej bólem, mrowieniem i świądem. Półpasiec jest zaraźliwy, ale nie tak bardzo jak ospa wietrzna, za którą odpowiada ten sam patogen.
Marta Słupska / 25.06.2020 10:29
półpasiec zdjęcia fot. Adobe Stock

Półpasiec to choroba, która może pojawić się u każdego, także u dzieci i kobiet w ciąży. Wywołuje ją ten sam wirus, który powoduje ospę wietrzną. Jest to choroba niebezpieczna i bolesna, ale daje charakterystyczne objawy. Półpaśca można rozpoznać po pęcherzykach na skórze, które mogą pojawiać się w różnych miejscach na ciele, a także na spojówce i rogówce oka. Zmiany skórne zwykle pojawiają się w obrębie jednego dermatomu, czyli obszaru skóry uwrażliwionego przez jeden nerw rdzeniowy. 

Spis treści:

  1. Co to jest półpasiec?
  2. Objawy półpaśca
  3. Zdjęcia półpaśca
  4. Jak zarażamy się półpaścem?
  5. Rodzaje półpaśca
  6. Półpasiec u dziecka
  7. Półpasiec w ciąży
  8. Powikłania półpaśca
  9. Jak leczyć półpasiec?

Co to jest półpasiec?

Półpasiec jest ostrą wirusową chorobą zakaźną, którą wywołuje Varicella zoster virus (VZV), odpowiedzialny też za ospę wietrzną (zobacz: prawdy i mity o ospie wietrznej albo ospa u dorosłych). Wirus dostaje się do organizmu drogą kropelkową – zakażamy się nim w wyniku kontaktu z osobą chorą, gdy ta kichnie lub zacznie kasłać w naszym towarzystwie, a także przez kontakt bezpośredni.

Wirus po dostaniu się do organizmu ukrywa się w zwojach czuciowych rdzenia kręgowego i tam pozostaje w formie latentnej (uśpionej).

Uważa się, że choroba może się uaktywnić, gdy organizm jest osłabiony, np. pod wpływem stresu lub infekcji. Dochodzi do zapalenia nerwu i skóry. 

Możemy rozróżnić kilka rodzajów półpaśca, np. oczny, uszny, krwotoczny, uogólniony.

Objawy półpaśca

Podstawowym objawem półpaśca są bolesne, swędzące i często różowe (krwiste) lub żółte pęcherzyki na skórze. Mogą przypominać te, które pojawiają się przy ospie wietrznej.

Wcześniej, zanim się pojawią, możemy zauważyć nietypowe objawy: skóra może boleć, mrowić, silnie swędzieć lub piec. Jest wtedy bardzo wrażliwa na dotyk (przeczulica). Takie objawy półpaśca mogą utrzymywać się przez cały czas trwania choroby, czyli od 2 do 4 tygodni, lub tylko od 1 do 3 dni. Przeczulica może przy tym obejmować tylko jedną stronę ciała.

Pęcherzyki na skórze przy półpaścu są charakterystyczne z trzech powodów:

  • zwykle pojawiają się po jednej stronie ciała, nie przekraczają linii środkowej tułowia lub twarzy,
  • układem przypominają poziomy pas,
  • zazwyczaj pojawiają się w obrębie tułowia, czyli na klatce piersiowej, plecach i brzuchu, jednak bywa, że obejmują też nos, twarz czy gałkę oczną.

Pęcherzyki zaczynają wysychać po około tygodniu, z czasem tworząc strupy, które potem odpadają. Są obecne na skórze w sumie około 2-3 tygodnie.

Półpasiec – zdjęcia zmian skórnych

Jak wygląda półpasiec? Chorobę można rozpoznać na poniższych zdjęciach.

półpasiec wysypka

półpasiec pęcherze
fot. Adobe Stock

Inne objawy półpaśca to:

  • silny ból, który towarzyszy występowaniu pęcherzy na skórze (zmniejsza się wraz ze zmniejszaniem się pęcherzy, ale może dokuczać jeszcze przez wiele miesięcy od zakończenia leczenia),
  • gorączka,
  • bóle głowy.

Jak zarażamy się półpaścem?

Osoby, które raz zachorowały na ospę, uodparniają się na nią na całe życie, jednak mimo to mogą zachorować na półpaśca. Wirus jest bowiem na tyle podstępny, że przechodzi w stan uśpienia w organizmie i atakuje w sprzyjających warunkach: na przykład gdy organizm jest osłabiony. Atakuje korzonki nerwowe w rdzeniu kręgowym i nerwy czuciowe, powodując znaczne dolegliwości bólowe.

Do uaktywnienia wirusa ukrytego w zwojach nerwowych może dojść pod wpływem spadku odporności lub w wyniku zadziałania czynników zewnętrznych takich jak uraz, radioterapia, oparzenie słoneczne
- mówi dr n. med. Joanna Sułowicz, specjalista dermatolog-wenerolog, lekarz medycyny estetycznej z SCM estetic w Krakowie.

Na półpaśca zapadają osoby, które przebyły wcześniej ospę – dochodzi u nich do reaktywacji utajonego zakażenia. Niektóre osoby są bardziej podatne na zachorowanie.

W grupie szczególnego ryzyka są osoby starsze oraz te o upośledzonej odporności (np. w przebiegu stosowania leków immunosupresyjnych lub tych podawanych w trakcie chemioterapii), a także pacjenci z wrodzonym niedoborem odporności, z zakażenia HIV oraz chorobą AIDS. Choroba często dotyka też osoby o prawidłowej odporności
– wyjaśnia dr n. med. Joanna Sułowicz.

Warto przy tym dodać, że półpasiec jest zaraźliwy, ale znacznie mniej niż ospa – już samo przykrycie zmian skórnych odzieżą zmniejsza jego zaraźliwość.

Rodzaje półpaśca

Półpasiec może występować w różnych rodzajach, w zależności od tego, jaki obszar ciała obejmuje. 

Półpasiec oczny

W półpaścu ocznym choroba obejmuje rogówkę oraz spojówkę. Nieleczony może doprowadzić nawet do utraty wzroku i porażenia nerwu odpowiedzialnego za poruszanie gałką oczną. Jego objawy to pęcherzyki na twarzy i powiece, czasem też spojówce i rogówce, ból, obrzęk i pieczenie oka. Przy półpaścu ocznym może też dojść do wrzodzenia oka (co sugeruje zakażenie bakteryjne).

Półpasiec uszny

Półpasiec uszny rozpoznamy po silnym bólu, niedosłuchu, zawrotach głowy czy pęcherzykach pojawiających się na błonie śluzowej jamy ustnej. W niektórych przypadkach dochodzi do porażenia nerwu twarzowego – chory nie może wykonywać ruchów mięśni połowy twarzy. Półpasiec uszny może nawet trwale uszkadzać słuch.

Półpasiec krwotoczny

Do tego rodzaju półpaśca dochodzi w przypadkach ciężkiego przebiegu schorzenia, pojawiają się zmiany z wydzieliną surowiczo-krwistą.

Półpasiec zgorzelinowy

W tym przypadku na ciele po krostach powstają dodatkowo owrzodzenia i blizny.

Półpasiec – postać uogólniona (rozsiana)

Objawy tego półpaśca obejmują tułów. Może się on pojawiać w przypadku chłoniaków i przerzutów nowotworowych.

Półpasiec u dziecka

Niestety, półpasiec to choroba, która może się też pojawić u dzieci, a dokładnie u tych, które w przeszłości chorowały na ospę wietrzną. Półpasiec u dziecka objawia się podobnie: pęcherzykami wypełnionymi płynem surowiczym, nerwobólami, gorączką. Leczy się go maściami łagodzącymi świąd i lekami przeciwbólowymi, czasem – lekiem przeciwwirusowym zawierającym acyklowir.

Półpasiec w ciąży

Na półpaśca mogą także chorować kobiety w ciąży. Na szczęście są nikłe szanse na zakażenie płodu. Półpasiec w ciąży można leczyć.

Ryzyko przejścia infekcji z matki na płód jest bardzo małe. Jeśli ktoś jest w ciąży i nie miał ospy wietrznej  podaje się wtedy dożylnie globuliny zawierające przeciwciała przeciwko wirusowi ospy, jako próbę ochrony przed zakażeniem
– tłumaczy Celina Fręczko, położna.

Półpasiec – powikłania

Choroba w większości przypadków ma łagodny przebieg, jednak zdarza się, że powoduje niebezpieczne dla zdrowia powikłania

Powikłania półpaśca obejmują m.in. problemy ze wzrokiem, słuchem, zapalenie mózgu, udar mózgu, zapalenie rdzenia kręgowego, neuralgię czy świąd postherpetyczny.

Półpasiec - leczenie

Skuteczność leczenia półpaśca zależy od tego, jak wcześnie się je podejmie. Stosuje się acyklowir kilka razy dziennie przez 5 dni oraz leki przeciwbólowe, czasem też kortykosteroidy, które zmniejszają opuchliznę i łagodzą ból. Leczenie miejscowe polega na odkażaniu zmian, należy zapobiegać nadkażeniom bakteryjnym. Pacjenci chorujący na półpasiec rzadko wymagają hospitalizacji.

Trzeba pamiętać, że półpasiec jest chorobą zakaźną i w czasie leczenia powinniśmy zostać w domu, by nie narażać innych na zachorowanie (również na ospę w przypadku osób, które jej nie przebyły wcześniej). Półpasiec mija zazwyczaj po 2-3 tygodniach i nigdy nie wraca. Można na własną rękę wspomagać leczenie: sposoby na złagodzenie dolegliwości związanych z półpaścem.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 06.06.2019.

Półpasiec to choroba, której nie da się wyleczyć domowymi sposobami. Jeżeli zauważysz u siebie objawy charakterystyczne dla tej choroby, to umów się na wizytę do lekarza.

Więcej o chorobach zakaźnych:Jak leczyć ospę wietrzną domowymi sposobami?Różyczka u dorosłych - 3 ważne faktyDomowe sposoby na półpaścaBostonka - przyczyny, objawy i leczenie choroby bostońskiej

Jest m.in. członkiem Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego.
Joanna Sułowicz
dr n. med.
Joanna Sułowicz
dermatolog-wenerolog, lekarz medycyny estetycznej
Jest m.in. członkiem Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego.

W 2004 roku ukończyła Wydział Lekarski Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W 2012 roku zdała egzamin specjalizacyjny z zakresu dermatologii i wenerologii oraz uzyskała tytuł doktora nauk medycznych. W 2008 roku ukończyła Podyplomową Szkołę Medycyny Estetycznej Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Jest także członkiem Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging. W latach 2005-2018 pracowała jako asystent w Klinice i Katedrze Dermatologii w Krakowie, gdzie oprócz leczenia pacjentów prowadziła także działalność naukową oraz zajęcia dydaktyczne ze studentami polskimi i zagranicznymi. Obecnie związana jest z Wojskowym Szpitalem Klinicznym w Krakowie, pracuje też w SCM estetic.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/24.05.2018 08:34
Półpasiec strasznie boli, skóra wygląda okropnie. Nie życzę najgorszemu wrogowi.