guzki na tarczycy fot. Adobe Stock

Guzki tarczycy - czy są groźne? Rodzaje guzków, badania, leczenie

Guzki tarczycy można wykryć na podstawie USG tarczycy. Te większe są wyczuwalne pod palcami. Raczej pojawiają się u kobiet. Guzki na tarczycy trzeba zbadać i obserwować lub leczyć.
Małgorzata Germak / 04.12.2019 12:19
guzki na tarczycy fot. Adobe Stock

Guzki tarczycy to powszechna dolegliwość. W celu zdiagnozowania ich niezbędne jest USG tarczycy. Większość z nich nie jest groźna - tylko kilka procent zmian okazuje się nowotworami złośliwymi.

Spis treści:

Czym są guzki tarczycy?

Tarczyca to narząd znajdujący się z przodu szyi u jej podstawy. Jest niewielki, składa się z dwóch płatów. Wytwarza hormony tarczycowe (T3 i T4), które regulują pracę całego organizmu i tkanek. Guzki tarczycy to zmiany powstające w obrębie tarczycy. Mogą występować pojedynczo lub mnogo. Wyróżnia się:

  • guzki lite (wypełnione komórkami),
  • torbiele (wypełnione płynem).

Zmiany są do wykrycia podczas badania szyi, ale zawsze niezbędne jest wykonanie badania USG tarczycy - tylko ona daje lekarzowi pełny obraz. Guzki na tarczycy to jeden z częstszych powodów, dla których pacjenci trafiają do endokrynologa. Większość guzków ma charakter łagodny (zobacz, jak rozpoznać nowotwór tarczycy).

Jak się objawiają guzki tarczycy?

Większość zmian na tarczycy jest na tyle niewielka, że nie wywołuje żadnych miejscowych objawów. Guzki są wtedy do rozpoznania przez lekarza podczas badania. Jeśli jednak guzek urośnie, może wywołać kłopoty z przełykaniem lub oddychaniem (gdy uciska tchawicę). Czasem pojawia się ból w szyi, a także chrypka.

Koniecznie trzeba zgłosić się do endokrynologa, jeśli:

  • powiększył się nagle obwód szyi,
  • guzek nagle się powiększył,
  • pojawiły się objawy nadczynności tarczycy,
  • w rodzinie było zachorowanie na raka tarczycy,
  • węzły chłonne są powiększone.

Przyczyny powstawania guzków tarczycy

Podwyższona skłonność kobiet do problemów z tarczycą wynika m.in. z faktu, że częściej i silniej niż mężczyźni kobiety przechodzą burze hormonalne - oprócz okresu dojrzewania, narażone jesteśmy na zmiany hormonalne podczas ciąży i karmienia piersią, a potem w czasie menopauzy. To może wpływać na pracę tarczycy, np. wywołując jej nadczynność lub niedoczynność (zobacz objawy niedoczynności tarczycy).

Lekarze jednoznacznie nie są w stanie podać przyczyny powstawania guzków na tarczycy. Jednak wpływ na powstawanie tych zmian mogą mieć:

  • niedobór jodu w diecie,
  • choroby autoimmunologiczne - np. prowadząca do zapalenia tarczycy choroba Hashimoto,
  • uwarunkowania genetyczne - w rodzinach ze skłonnościami do chorób tarczycy.

Czy guzki tarczycy same znikną?

Nie należy na to liczyć. Co prawda zdarza się, że kolejne USG potwierdza zmniejszenie się czy nawet ustąpienie zmian, ale (o ile jest odpowiednio wykonane), świadczy to zwykle o tym, że w poprzednim badaniu za guzek uznano, np. poszerzone naczynie krwionośne lub torbiel, która się samoistnie opróżniła i dlatego znikła.

W większości przypadków guzki tarczycy nie wymagają leczenia. Zwykle wystarczy je regularnie monitorować, robiąc USG i pomiar TSH (poznaj normy TSH) oraz hormonów tarczycy we krwi - endokrynolog ustali odpowiednią częstotliwość badań. W niektórych przypadkach lekarz w celach diagnostycznych może zlecić biopsję cienkoigłową tarczycy.

Zdarzają się sytuacje, gdy trzeba działać. Leczenie jest konieczne, gdy badania potwierdzą, że guzki tarczycy:

  • powodują nadczynności tarczycy,
  • są na tyle duże, że zaburzają oddychanie lub uciskają na naczynia krwionośne;
  • mogą wskazywać na rozwój raka tarczycy.

Metody leczenia guzków tarczycy

Terapię lekarz dostosowuje indywidualnie do sytuacji klinicznej pacjenta. Najczęściej jednak wybiera jedną z 3 metod leczenia:

  • leczenie farmakologiczne – może polegać na wyrównaniu poziomu hormonów tarczycy w ramach przygotowania chorego do operacji tarczycy. W przypadku niedoczynności tarczycy uzupełnia się poziom hormonów przez przyjmowanie syntetycznego odpowiednika (lewotyroksyny). Jeżeli problemem jest nadczynność, stosuje się zaś leki przeciwtarczycowe (tyreostatyki), a także jod. Lekami przeciwtarczycowymi może być też leczony pacjent z guzkami tarczycy, które powodują nadczynność gruczołu, ale nie tarczyca nie wymaga częściowego czy całkowitego usunięcia;
  • terapia radiojodem – wykorzystuje się promieniowanie, które nieodwracalnie niszczy komórki tarczycy;
  • operacyjne usunięcie części tarczycy lub całego gruczołu – to inaczej tzw. tyreoidektomia. Może być przeprowadzona endoskopowo lub jako tradycyjna operacja.

Więcej o dolegliwościach związanych z tarczycą:Subkliniczna niedoczynność tarczycy - objawy łatwe do przeoczeniaObjawy chorej tarczycy - czego nie należy lekceważyć?Choroby tarczycy - jak je rozpoznać? [badania]Tarczyca a problemy ze skórąNiedoczynność tarczycy w ciąży - jak urodzić zdrowe dziecko?Choroba Hashimoto - jak wygląda życie przed diagnozą i po niej?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)