choroba Hashimoto fot. Adobe Stock

Choroba Hashimoto – objawy, badania, leczenie, Hashimoto w ciąży i u mężczyzn

Choroba Hashimoto to schorzenie o podłożu autoimmunologicznym. W jej leczeniu bardzo ważne jest regularne przyjmowanie leków oraz stosowanie diety. Choroba Hashimoto dotyka najczęściej kobiety, ale czasem również mężczyzn i dzieci. Bywa przeszkodą w zajściu w ciążę. Zaalarmować powinny objawy takie jak nadmierna senność, problemy z koncentracją, obniżenie nastroju, tycie czy wypadanie włosów.
Agnieszka Czechowska / 25.11.2020 15:10
choroba Hashimoto fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Czym jest choroba Hashimoto?
  2. Objawy choroby Hashimoto
  3. Diagnostyka choroby Hashimoto
  4. Dieta w chorobie Hashimoto
  5. Tycie w chorobie Hashimoto
  6. Choroba Hashimoto a ciąża
  7. Choroba Hashimoto u mężczyzn

Czym jest choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto to inaczej przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy typu Hashimoto. Ze statystyk wynika, że to typowo kobiece schorzenie – kobiety dotyka 10-20 razy częściej niż mężczyzn. Zwykle na początku daje dość niejednoznaczne objawy, takie jak zmęczenie, nadmierne tycie, senność, zmiany nastroju

Jest to choroba z tak zwanej autoagresji, w której występuje niszczenie tarczycy przez mechanizmy traktujące tarczycę jako wroga. Jest to tak zwana reakcja antygen-przeciwciało, o której większość osób nie wie, dopóki nie wykona odpowiednich badań
– mówi dr n. med. Elżbieta Rusiecka-Kuczałek, endokrynolog w Centrum Medycznym Damiana.

Objawy choroby Hashimoto

Na początku objawy choroby Hashimoto są niejednoznaczne. Choroba powoli niszczy tarczycę, stopniowo doprowadzając do jej zaniku, a co za tym idzie niedoczynności tego gruczołu. Dopiero wtedy pojawiają się objawy Hashimoto takie jak:

  • senność,
  • kłopoty z koncentracją,
  • skłonności do depresji,
  • przesuszenie skóry,
  • wypadanie włosów (zobacz: co stosować na wypadanie włosów),
  • podniesiony poziom cholesterolu i trójglicerydów.

Niekiedy dochodzi również do zatrzymania owulacji, a co za tym idzie zaburzeń miesiączkowania i kłopotów z zajściem w ciążę. Często pojawiają się także zaburzenia cukrzycowe (insulinooporność).

Diagnostyka choroby Hashimoto

Badania na Hashimoto są dość proste. W pierwszej kolejności warto poprosić lekarza POZ o skierowanie na określenie poziomu TSH, czyli hormonu wydzielanego przez przysadkę mózgową, ale sprzężonego z hormonami tarczycy. Jego podniesiony poziom (powyżej 4) może zwiastować niedoczynność tarczycy (która najczęściej związana jest właśnie z chorobą Hashimoto).

Kolejnym krokiem jest skierowanie do endokrynologa i badania szczegółowo określające poziom hormonów tarczycy:

a także USG tarczycy i stężenie przeciwciał TPO. Przy chorobach tarczycy mogą pojawić się zmiany w obrębie narządu, czyli guzki tarczycy.

Choroba Hashimoto może przebiegać na początku z przejściową „wstawką” nadczynności tarczycy – szczególnie u młodych kobiet. Później przeradza się w niedoczynność. Najpierw jest to niedoczynność subkliniczna, czyli taka, która nie daje jeszcze żadnych objawów, a już są podwyższone parametry hormonów – m.in. TSH (tzw. hormon tyreotropowy).
– mówi dr n. med. Elżbieta Rusiecka-Kuczałek.

Ekspert dodaje, że jeżeli tych hormonów będzie za mało na obwodzie, to poziom TSH będzie podwyższony. – Właśnie na tej podstawie możemy rozpoznać niedoczynność tarczycy (nawet jeśli nie ujawnia się ona jeszcze w postaci objawów klinicznych). W takim przypadku należy się zgłosić do endokrynologa i rozpocząć odpowiednie leczenie lub rozszerzenie dalszej diagnostyki w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania chorób tarczycy, m.in. Hashimoto  mówi nam dr Elżbieta Rusiecka-Kuczałek.

Jeśli diagnoza się potwierdzi, konieczne będzie leczenie. Leczenie Hashimoto polega na uzupełnianiu poziomu hormonów. Leki przyjmuje się najczęściej do końca życia.

Dieta w chorobie Hashimoto

Dieta stosowana w chorobie Hashimoto pomaga zmniejszyć objawy choroby i wzmocnić osłabiony chorobą organizm. Oto jej najważniejsze zasady:

  •  Zadbaj, by twoje menu zawierało duże ilości błonnika. Jest on ratunkiem dla spowolnionych chorobą jelit. Sięgaj więc po warzywa, owoce, rośliny strączkowe oraz produkty pełnoziarniste.  
  • Wzbogać menu w duże ilości białka, które ograniczy tycie i wzmocni  komórki tarczycowe. Sięgaj więc po strączki, białe mięso, jaja. Ogranicz natomiast nabiał (oprócz jogurtu i kefiru), mimo że też zawiera białko. Hashimoto często idzie bowiem w parze z nietolerancją laktozy.  
  • Wprowadź do diety selen. Najnowsze badania potwierdzają, że może on redukować aktywność zapalną tarczycy. Sięgaj więc po orzechy, ryby i owoce morza.
  • Ogranicz produkty sojowe, bo mogą zaburzać wchłanianie leków stosowanych w niedoczynności tarczycy.
  • Ogranicz tłuszcze zwierzęce. Z niedoczynnością tarczycy charakterystyczna dla Hashimoto często wiąże się podwyższony poziom cholesterolu. Po czerwone mięso sięgaj więc nie częściej niż 2 razy w tygodniu. Masło zaś zastąp miękką margaryną, a smalec olejem rzepakowym.
  • Pamiętaj, że osoby chorujące na Hashimoto mają 10 razy większe ryzyko zachorowania na celiakię. Wykonaj badania sprawdzające, czy możesz jeść gluten.

Tycie w chorobie Hashimoto

Niestety, ale tycie i Hashimoto mają wiele wspólnego. Nie oznacza to jednak, że każda chorująca osoba będzie miała problemy z wagą.

Pod wpływem stanu zapalnego, który rozwija się w tarczycy, organizm zwalnia, dlatego tempo spalania kalorii jest również ograniczone. Ważna jest odpowiednia dieta.

Zatem jak nie tyć i schudnąć przy Hashimoto? Poza przestrzeganiem zaleceń endokrynologa (leki, badania) ważne są też następujące zasady:

  • Jedz małe posiłki 5-6 razy dziennie. To pozwoli przyspieszyć metabolizm.
  • Pij każdego dnia ok. 2 litów wody.
  • Ogranicz produkty węglowodanowe - wyeliminuj cukry proste (białe pieczywo, słodycze), 2 razy dziennie spożywaj cukry złożone (pełnoziarniste pieczywo, razowy makaron, grube kasze).
  • Postaw na białko - przyczynia się ono do zwiększenia tempa metabolizmu. Jedz chude mięso, jaja, ryby (głównie słodkowodne), strączki.
  • Każdego dnia znajdź czas na 30-45 minut umiarkowanego treningu.
  • Włącz do diety produkty fermentowane. Badania potwierdziły, że osoby z nadwagą, częściej miewają zaburzenia flory bakteryjnej jelit.

Odśwież swoją garderobę bez debetu na koncie, robiąc zakupy za pośrednictwem strony Monnari.pl kody rabatowe

Choroba Hashimoto a ciąża

Nieleczona choroba Hashimoto może zaburzać płodność i utrudniać zajście w ciążę, ponieważ często prowadzi do zaniku owulacji. Zwiększa także ryzyko poronienia lub wad płodu (może powodować upośledzenie intelektualne, fizyczne, powodować niska masę urodzeniową). Więcej: Hashimoto a ciąża.

Sprawa nie jest jednak przegrana. Jeśli choroba Hashimoto jest prawidłowo leczona (poziom hormonów tarczycy jest dzięki lekom w normie), kobieta może urodzić zdrowe dziecko. Konieczne są jednak regularne kontrole endokrynologiczne.

Uwaga! Zdarza się, że choroba ta ujawnia się właśnie w ciąży lub w czasie połogu. Jeśli więc podejrzewasz, że coś nie tak dzieje się w twoim organizmie, na wszelki wypadek powiedz o tym lekarzowi.

Choroba Hashimoto u mężczyzn

Hashimoto u mężczyzn występuje 10-20 razy rzadziej niż u kobiet. Jeśli się pojawia, to raczej koło 40.-50. roku życia. Charakteryzuje się przede wszystkim upośledzeniem funkcji seksualnych: obniżeniem libido i zaburzeniami erekcji (u 80% chorych).

W badaniach ujawnia się obniżony poziom testosteronu i niska ilość plemników w nasieniu. Leczenie przebiega tak samo jak w przypadku kobiet – konieczne jest uzupełnianie poziomu hormonów tarczycy.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 10.02.2017.

Więcej o chorobie Hashimoto:
Objawy Hashimoto - jak rozpoznać przewlekłe zapalenie tarczycy?
Choroba Hashimoto - jak wygląda życie przed diagnozą i po niej?
Hashimoto dieta - produkty zalecane i przeciwwskazane, suplementy
Jak przebiega choroba Hashimoto u mężczyzn?
Koronawirus a choroba Hashimoto – zagrożenia i bezpieczeństwo

Elżbieta Rusiecka-Kuczałek
dr n. med.
Elżbieta Rusiecka-Kuczałek
endokrynolog, lekarz chorób wewnętrznych

Jest lekarzem chorób wewnętrznych, endokrynologiem z wieloletnim doświadczeniem. Na co dzień pracuje w Centrum Medycznym Damiana.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!