czy można żyć bez trzustki fot. Adobe Stock

Czy można żyć bez trzustki?

Trzustkę mamy tylko jedną. Rola, jaką ten organ odgrywa w organizmie, jest nie do zastąpienia przez inne narządy. Mimo to w niektórych sytuacjach usunięcie trzustki jest nieuniknione.
/ 04.01.2021 12:08
czy można żyć bez trzustki fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Kiedy i dlaczego usuwa się trzustkę?
  2. Suplementacja po usunięciu trzustki
  3. Wycięcie trzustki – co trzeba wiedzieć?

Kiedy i dlaczego usuwa się trzustkę?

Trzustka to podłużny narząd umiejscowiony za żołądkiem, składający się z głowy, trzonu i ogna. Ma ok. 12-20 cm. Jest gruczołem trawiennym, który pozwala trawić tłuszcze, białka i węglowodany. Ale przede wszystkim odpowiada za wydzielanie insuliny, czyli hormonu, którego zadaniem jest transport glukozy do komórek i stabilizowanie poziomu cukru we krwi.  

Usunięcie trzustki, inaczej zabieg pankreatektomii, najczęściej wykonywane jest u pacjentów chorych na raka trzustkiCzasami usuwa się całą trzustkę, czasami tylko jej część wraz z dwunastnicą – w zależności od rozległości choroby.

Stanem, który ewidentnie nakazuje wyciąć trzustkę, jest jej uraz (przebicie lub zmiażdżenie trzustki) i rak trzustki (komórki nowotworowe mogą ulegać rozsiewowi do innych narządów za pośrednictwem naczyń krwionośnych i limfatycznych). 

Usunięcie trzustki jest metodą rozważaną w przypadku przewlekłego zapalenia trzustki, dziedzicznego zapalenia trzustki, a także śródprzewodowego brodawkowatego nowotworu śluzowego.

W przypadku niedrożności przewodów trzustki (np. zatkania kamieniem) stosuje się techniki operacyjne, które nie wymagają wycięcia całego narządu, a jedynie zoperowania samych przewodów.

Trzustka - dlaczego tak mały narząd jest tak ważny?

Funkcje, jakie pełni trzustka, sugerują, że życie bez niej jest niemożliwe. Jednak tak nie jest. Można żyć bez trzustki, wymaga to jednak wyrzeczeń i przestawienia się na inne funkcjonowanie, bowiem konieczne jest stałe uzupełnianie substancji, których produkcja ustaje wraz z usunięciem trzustki z organizmu (w tym insuliny w zastrzykach).

Suplementacja po usunięciu trzustki: insulina i enzymy

Najważniejszą kwestią po usunięciu trzustki jest uzupełnienie niedoborów substancji, które ona wytwarza. Pierwszą z nich jest insulina, czyli substancja pomagająca wchłaniać i dobrze wykorzystywać glukozę. Insulina może być przyjmowana przez pacjenta w podskórnych zastrzykach lub w pompach insulinowych. Metoda ta nie jest obca osobom chorym na cukrzycę, którzy mimo tego, że mają trzustkę, muszą uzupełniać niedobór insuliny.

Druga ważna kwestia to uzupełnienie enzymów trawiennych. Dzięki dostępności syntetycznych preparatów, chory może przyjmować je w tabletkach doustnych.

Nasze zapotrzebowanie na enzymy trzustkowe zmienia się wraz z szeregiem czynników. Należą do nich dieta, wiek, sposób życia czy aktywność fizyczna.

Przeczytaj: Przeszczep trzustki w leczeniu cukrzycy

Wycięcie trzustki – co trzeba wiedzieć?

Zabieg wycięcia trzustki jest zawsze niezbędną koniecznością. Dzięki naturalnej regulacji hormonalnej własna trzustka (nawet jeśli chora), jest w stanie lepiej kontrolować popyt na określone składniki, niż sztuczne postępowanie przy jej braku.

Ustalenie odpowiedniego leczenia po wycięciu trzustki jest niezmierne trudne i często zajmuje lekarzowi wiele czasu. Pacjent musi nauczyć się zwracać uwagę na własne reakcje podczas stosowania określonych leków i współpracować z lekarzem, w celu ustalenia optymalnych dawek i częstotliwości przyjmowania preparatów. Ponadto operacja usunięcia trzustki jest bardzo trudnym zabiegiem, niesie ze sobą duże ryzyko powikłań.

Należy dodać, że operacja wycięcia trzustki często wykonywana jest za późno, gdyż jest to rozwiązanie ostateczne.

Mimo wielu niedogodności, jakimi są regularne kontrole lekarskie oraz konieczność stałego przyjmowania leków, wycięcie trzustki w większości przypadków jest dla pacjentów swojego rodzaju wybawieniem od dolegliwości bólowych czy ryzyka wystąpienia przerzutów nowotworowych.

Treść artykułu pierwotnie została opublikowana 02.06.2011.

Więcej na temat trzustki:
TRZUSTKA = objawy chorób, rak trzustki, ostre i przewlekłe zapalenie
Gdzie i jak boli trzustka, co ten ból oznacza
Chora trzustka często daje mało charakterystyczne objawy - co do nich należy?
Dbaj o trzustkę. Raz uszkodzona, nie da się zregenerować jak wątroba
Trzustka – dlaczego tak mały narząd jest tak ważny?
Objawy chorej trzustki - 8 symptomów, które mogą zaniepokoić

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!