Melatonina fot. Adobe Stock

Jak działa melatonina - zastosowanie, skutki uboczne, cena

Melatonina to hormon snu, który reguluje nasz rytm dobowy. Jest dobrze przyjmowana przez organizm i nie uzależnia. Melatonina pomaga w bezsenności, ale daje też skutki uboczne.
Marzena Bartoszuk / 24.01.2020 08:30
Melatonina fot. Adobe Stock

Melatonina to hormon snu syntetyzowany głównie w szyszynce. Reguluje nasz rytm dobowy (wpływa na pory snu i czuwania). Powszechnie wiadomo, że melatonina w tabletkach zalecana jest osobom, które powróciły z podróży w inną strefę czasową i cierpią na jet lag) lub tym, które pracują w trybie zmianowym (to rozregulowuje zegar wewnętrzny, stąd częsta u takich osób bezsenność).

Spis treści:

  1. Melatonina - działanie
  2. Melatonina - dawkowanie, cena
  3. Melatonina - skutki uboczne
  4. Melatonina - ciekawostki

Melatonina - działanie

Melatonina wytwarzana jest w organizmie zgodnie z biologicznym cyklem dobowym. W ciągu dnia, kiedy jest jasno, uwalniania jest jej niewielka ilość (ok. 20%). Gdy zapada zmrok, następuje intensywne wydzielanie melatoniny, która sprawia, że stajemy się senni. Jeśli cykl zostanie zaburzony, mogą pojawić się problemy ze snem w nocy (sprawdź: jak wybrać lek na bezsenność) oraz uczucie senności, dekoncentracji w ciągu dnia.

Jesienią i zimą melatonina sprawia, że jesteśmy senni po południu, a w nocy mamy kłopoty ze snem. Dzieje się tak, gdy dzień staje się coraz krótszy – ciemności zapadają wcześniej, a dodatkowo deszczowa pogoda sprawia, że czasem przez cały tydzień brakuje nam światła słonecznego.

To wszystko sprzyja wydzielaniu melatoniny, ale... za wcześnie. Organizm zaczyna ją produkować już po południu (to dlatego jesteśmy tak senni pod koniec dnia pracy), a szczyt jej ilości przypada na okolice między północą a 2 nad ranem. Potem jest jej coraz mniej, co sprzyja częstemu budzeniu się. W konsekwencji budzimy się zmęczeni i niewyspani.

Są badania, z których wynika, że zastosowanie niewielkich dawek melatoniny wieczorem (ok. 1-2 godz. przed położeniem się do łóżka) poprawia jakość snu i zmniejsza ilość wybudzeń.

Melatonina - dawkowanie, cena

Melatonina jest dobrze tolerowana przez organizm, nie uzależnia, więc można ją przyjmować przez dłuższy czas. Dawka powinna być dobrana indywidualnie. Zwykle zaleca się rozpoczęcie od mniejszych dawek 1 lub 3 mg melatoniny, które należy przyjmować na około godzinę przed planowanym zaśnięciem.

Jest ona dobrze tolerowana przez organizm i można ją kupić bez recepty. Jest sprzedawana w tabletkach (w dawkach 1 mg, 3 mg i 5 mg - cena ok. 25 zł za 30 tabletek). Dostępny jest również spray z melatoniną.

Melatonina - skutki uboczne

Możliwe skutki uboczne stosowanie melatoniny pojawiają się bardzo rzadko. Są to najczęściej:

Nie ma badań dotyczących łączenia melatoniny w tabletkach z alkoholem, dlatego na wszelki wypadek lepiej tego unikać.

Melatonina - ciekawostki

Ilość melatoniny zmniejsza się pod wpływem światła z ekranów

Światło emitowane z ekranów (telewizora, laptopa, smartfonu) sprawia, że naturalne wydzielanie tego hormonu zostaje zaburzone. Jeśli nie wyłączymy urządzeń co najmniej na godzinę przed położeniem się spać, nie zapewnimy sobie wystarczającej ilości melatoniny.

Bezsenność to tylko jeden z możliwych skutków takich działań. Podejrzewa się, że niedobór tego hormonu sprzyja rakowi piersi, miażdżycy, cukrzycy i innym chorobom cywilizacyjnym. Zatem chwile przed zaśnięciem spędzajmy raczej w lekko przyciemnionym pokoju, a zyskamy i dobry sen i zdrowie.

Melatonina sprawia, że dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi zasypiają szybciej

Takie choroby jak padaczka czy zaburzenia ze spektrum autyzmu, a także ADHD sprawiają, że dzieci nie mogą zasnąć wieczorem i śpią niespokojnie. Badania przeprowadzone przez naukowców z Anglii miały na celu sprawdzenie, czy zastosowanie melatoniny pomoże maluchom i ich rodzicom. Okazało się, że już po pierwszych tygodniach przyjmowania tego hormonu dzieci zasypiały szybciej (i to znacznie), ale jednocześnie nie zmniejszyła się (niestety) liczba nocnych pobudek.

Tak więc sukces okazał się jedynie połowiczny, ale jeśli któraś z mam spędza co wieczór 2 godziny na próbach uśpienia swojego dziecka, być może mogłaby spróbować zastosować melatoninę. Oczywiście po konsultacji z lekarzem prowadzącym!

Z wiekiem ilość melatoniny w organizmie się zmniejsza

To właśnie dlatego tak wiele osób w podeszłym wieku cierpi na bezsenność. Próby leczenia tej przypadłości za pomocą melatoniny w tabletkach są dość skuteczne i, a co ważne, nie jest to preparat, który uzależnia (jak wiele leków tzw. nasennych). Dlatego rekomendacje lekarzy i naukowców są jednoznaczne: jeżeli u chorego po 55. roku życia wskazana jest farmakoterapia lekiem nasennym, w pierwszej kolejności należy zalecić melatoninę (zwłaszcza taką o przedłużonym uwalnianiu).

Przyspiesza to zasypianie i wydłuża okres między zaśnięciem a obudzeniem się. Sprawia również, że sen jest bardziej fizjologiczny, niż po zastosowaniu leków nasennych – wówczas sen pozbawiony jest fazy REM, która odpowiada za regenerację układu nerwowego oraz zapamiętywanie.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 14.09.2017.

Więcej o zaburzeniach snu:
Narkolepsja - na czym polega i jak odbija się na zdrowiu?Dotyczy aż 13 milionów Polaków - jak poradzić sobie z chrapaniem?Kiedy bezsenność oznacza depresję?Podobno uspokaja i ułatwia zasypianie. Czyżby? Jaki wpływ na sen ma alkohol?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (6)
/26.10.2018 02:32
Na 3-4 dzień brania dawki 2,5 występuje silne otępienie słuchu, które mija po 48h od odstawienia i tak za jażdym razem. Wiem, że mogę brać max 2 dni i parę dni przerwy.
/28.04.2018 22:32
Przyjmuję 2,5mg. U mnie zauważyłem objaw polegający na problemach ze słuchem. Jakby zatykały się te wewnętrzne kanały uszne. Odstawiam melatoninè i mija to w 80%. Dlatego nie jestem pewny czy to tylko melatonina, ale na pewno po niej jest gorzej. Zażyłej 5mg i prawiw głuchy się obudziłem. Czyżby wywoływało „depresję z somatyzacją słchu” ?
/17.02.2018 02:35
Lekarz powiedział iż dostałam po 10 latach załączonej migreny ataków migreny z aurą właśnie po melatobinue. Nie polecam Spałam ale obudzilam się ślepa. Dziękuję bardzo
POKAŻ KOMENTARZE (3)