ból lydek fot. Adobe Stock

Ból łydek – przyczyny i sposoby leczenia

Ból łydek może mieć rozmaite przyczyny. Dolegliwości mogą wynikać z procesów zachodzących w różnych strukturach tej części ciała: skórze, stawach, więzadłach, mięśniach, kościach lub naczyniach krwionośnych. W zależności od objawów towarzyszących bólowi łydek, charakteru, nasilenia bólu, długości jego trwania i miejsca, można podejrzewać konkretne źródło problemów.
/ 17.06.2020 12:16
ból lydek fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Przemęczenie, przetrenowanie
  2. Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej
  3. Płaskostopie
  4. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica)
  5. Niewydolność żylna
  6. Miażdżyca tętnic
  7. Zapalenie ścięgna Achillesa
  8. Rwa kulszowa
  9. Neuropatia
  10. Domowe leczenie bólu łydek
  11. Groźne sygnały towarzyszące bólowi łydki

Przemęczenie, przetrenowanie

Ból łydek jest dość powszechny. Najczęściej wynika z przetrenowania, niedostosowanej do planowanego wysiłku rozgrzewki, nieodpowiedniego obuwia, nadwyrężenia, urazu czy rozpoczęcia nowych ćwiczeń.

Ból łydek po wysiłku może być wynikiem tzw. zakwasów lub DOMS-ów (zespół opóźnionego bólu mięśniowego, ang. delayed onset muscle soreness), które charakteryzują się bólem mięśni, niekiedy utrudniającym nawet poruszanie się, pojawiającym się w ciągu 24-72 godzin od wzmożonej aktywności fizycznej.

Ból łydek po treningu ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Badania wskazują, że pomocne w jego łagodzeniu są zwłaszcza masaże. Ból łydek po wysiłku może występować również w postaci bolesnych skurczy.

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej

Niejednokrotnie za ból łydek, zwłaszcza skurcze, odpowiadają zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (odwodnienie). Nadmierna utrata ważnych składników mineralnych (np. magnezu, potasu, wapnia) skutkuje dolegliwościami łydek: bólem, skurczami, wrażeniem ciągnięcia, ucisku, rwania.

Skurcze mięśni łydek mogą być krótkie – sekundowe, lub trwać nawet kilka minut. Wynikają z nieprawidłowego przewodnictwa impulsów nerwowych.

Trzeba jednak wspomnieć, że bolesne skurcze mięśni łydek mogą być też rezultatem rozwijających się w organizmie chorób: nerek, cukrzycy, niedoczynności tarczycy, choroby obwodowych naczyń krwionośnych, a także alkoholizmu. Jeśli dokucza nam taka dolegliwość, przede wszystkim warto oznaczyć stężenie elektrolitów, nadrobić płyny i składniki mineralne, których nie brakuje w owocach i warzywach oraz produktach pełnoziarnistych.

Płaskostopie

Ból łydek pojawiający się między 30.-35. rokiem życia, może być konsekwencją płaskostopia. W tym wieku mięśnie stóp nie są już tak wytrzymałe jak wcześniej, masa ciała zaczyna rosnąć, a to sprawia, że nieprawidłowa budowa stopy polegająca na zbyt niskim położeniu jej fizjologicznych sklepień daje o sobie znać bólem kończyn, zwłaszcza w obrębie łydek.

Do poważniejszych przyczyn bólu łydek należą choroby układu krążenia, przede wszystkim: żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, niewydolność żylna oraz miażdżyca tętnic i wynikające z tego niedokrwienie kończyn.  

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica)

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻCZZ), zwana zakrzepicą, polega na powstawaniu zakrzepów (skrzeplin) w naczyniach żylnych głębokich kończyn dolnych (rzadziej górnych). Groźnym następstwem zakrzepicy jest przedostanie się wraz z krwią oderwanej skrzepliny do płuc, gdzie może dojść do zagrażającego życiu zatoru tętnicy płucnej.

Zakrzepicę można podejrzewać, jeżeli bólowi łydek towarzyszy:

  • obrzęk nogi,
  • zmiana koloru skóry,
  • wyższa temperatura w bolesnym miejscu,
  • wrażliwość na dotyk.

Z takim problemem należy koniecznie udać się do lekarza.
Do czynników ryzyka żylnej choroby ŻCZZ należą m.in.:

  • wiek powyżej 45 lat,
  • otyłość,
  • długotrwałe unieruchomienie kończyny,
  • urazy, zwłaszcza wielonarządowe, a także złamania miednicy, kości długich kończyn,
  • nowotwory złośliwe,
  • udar mózgu powodujący niedowład kończyn,
  • uciski na naczynia żylne,
  • duże zabiegi operacyjne w obrębie nóg,
  • środki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza.

Niektóre czynniki podnoszą ryzyko choroby na pewien czas (np. uraz, operacja, unieruchomienie), inne są trwałe.

Niewydolność żylna

Ból łydek, często w postaci skurczy, spowodowany niewydolnością żylną, nasila się w nocy, podczas upalnych dni i po dłuższym przebywaniu w pozycji stojącej. Może pojawić się też uczucie zmęczenia nóg, odczuwanie ulgi po odpoczynku i ich uniesieniu, z czasem – obrzęk, widoczne poszerzenie naczyń na nogach, mrowienie.

Miażdżyca

Jeżeli do struktur tworzących łydkę nie dociera wystarczająca ilość krwi z tlenem, a tak dzieje się w przypadku miażdżycy tętnic, wówczas pojawia się także ból łydek, opisywany przez chorych jako zdrętwienie, zesztywnienie mięśni.

Ból jest silniejszy po określonym wysiłku, np. przejściu stałego dystansu, wymusza zatrzymanie się, a po chwili odpoczynku umożliwia dalsze poruszanie się (objaw ten nosi nazwę chromania przystankowego). Do bólu łydek w przebiegu miażdżycy dołączają też inne objawy, takie jak:

  • zblednięcie skóry,
  • mrowienie, drętwienie nóg,
  • przebarwienia na skórze i utrata owłosienia,
  • zaniki mięśniowe,
  • słabsze lub niewyczuwalne tętno w tętnicach poniżej miejsca bólu.

Na miażdżycę naczyń tętniczych narażeni są bardziej:

Zapalenie ścięgna Achillesa

Zapalenie ścięgna Achillesa, czyli zespołu włókien łączących ścięgno brzuchate łydki z mięśniem płaszczkowatym (nad piętą), jest spowodowane nadwyrężeniem tego ścięgna. Typowymi objawami jest ból z tyłu nogi, ograniczony zakres ruchu, a także bolesność przy ucisku.

Można zastosować leczenie domowe (w tym metodę RICE, przeczytaj: Domowe leczenie bólu łydek), a jeśli nie ma poprawy, należy bez zwłoki udać się do lekarza ortopedy. Nieleczone zapalenie ścięgna Achillesa może prowadzić do zerwania ścięgna i konieczności długotrwałego leczenia i unieruchomienia kończyny.

Rwa kulszowa

Rwa kulszowa, czyli dolegliwości dotyczące najdłuższego nerwu obwodowego człowieka – kulszowego, biegnącego z odcinka lędźwiowego kręgosłupa do stóp, często daje o sobie znać bólem kończyny, w tym łydki.

Rwa kulszowa najczęściej wynika z dyskopatii, ale może być skutkiem procesu zapalnego, rozwoju guza nowotworowego lub cukrzycy, mówiąc inaczej - wszelkich czynników prowadzących do podrażnienia nerwu kulszowego.

Nerw ten odpowiada za działanie mięśni w dolnej części nogi i tylnej części kolana, więc w przypadku jego podrażnienia w odcinku lędźwiowym kręgosłupa pojawia się ból promieniujący z pleców, przez pośladek, do nogi. Mogą pojawić się osłabienie siły nóg, drętwienie, mrowienie. Z dolegliwością należy zgłosić się do lekarza.

Neuropatia cukrzycowa

Za ból łydek mogą też odpowiadać powikłania cukrzycy w postaci uszkodzenia nerwów obwodowych (tzw. neuropatii). Oprócz intensywnego bólu mogą pojawić się:

  • skurcze mięśni łydek,
  • problemy z koordynacją,
  • drętwienie,
  • zaburzenia czucia,
  • osłabienie siły mięśniowej nóg.

Takie symptomy są podstawą do wizyty u lekarza.  

Domowe leczenie bólu łydek

Metody leczenia bólu łydki zależą od przyczyny, jednak w wielu przypadkach można sobie poradzić z problemem samodzielnie w warunkach domowych.

Jeżeli bólowi łydki nie towarzyszą niepokojące sygnały (więcej: Groźne sygnały towarzyszące bólowi łydki), a dolegliwość była poprzedzona urazem lub większym wysiłkiem, należy zastosować procedurę określaną skrótem RICE (ang. rest, ice, compression, elevation), czyli:

  • odpoczynek,
  • przyłożenie zimnych kompresów, np. lodu w worku foliowym owiniętego w ścierkę lub ręcznik,
  • unieruchomienie bandażem elastycznym lub opaską uciskową nogi,
  • uniesienie jej wyżej.

Możemy zastosować również leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (np. paracetamol, ibuprofen, naproksen). A także wykonać ćwiczenia rozciągające.

Jeśli przyczyną jest zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, konieczne jest uzupełnienie płynów i elektrolitów.

W pozostałych przypadkach bólu łydki, należy udać się do lekarza, który zleci odpowiednie badania diagnostyczne i ustali plan leczenia.

Groźne sygnały towarzyszące bólowi łydki

Do pilnej konsultacji lekarskiej powinny skłonić w przypadku bólu łydki objawy, takie jak:

  • bladość skóry,
  • obrzęk,
  • osłabienie siły mięśniowej nogi,
  • drętwienie łydki,
  • zaczerwienie, tkliwość, cieplejsza skóra,
  • zatrzymanie płynów,
  • problemy z chodzeniem.

Więcej na temat bólu nóg:
Ból kolana - jakie mogą być przyczyny bólu w kolanie i kiedy pójść do lekarza
Jakie badania wykonać w przypadku bólu nóg? (Lista podstawowych badań)
Jaki lekarz pomoże w przypadku bólu nóg (3 najważniejsze specjalizacje lekarskie)
Spuchnięta stopa – przyczyny i leczenie
Skręcona kostka - jak wygląda, pierwsza pomoc, leczenie. Skręcenie stawu skokowego a zwichnięcie i stłuczenie
Gonartroza (zwyrodnienie stawu kolanowego) – objawy, rozpoznanie, leczenie i ćwiczenia
Koksartroza – przyczyny, objawy, postępowanie, ćwiczenia na zwyrodnienie stawu biodrowego

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (0)