co na ból gardła fot. Fotolia

Co na ból gardła: przy anginie, chorych zatokach, w ciąży i u dzieci?

Kłucie, drapanie w gardle oraz problemy z przełykaniem to najczęstsze objawy infekcji gardła. Ból gardła może dokuczać przy zwykłym przeziębieniu, a także poważniejszych chorobach górnych dróg oddechowych, jak zapalenie krtani czy angina. Najbezpieczniejsze na ból gardła są domowe sposoby, jednak nie zawsze są skuteczne. Czasami ulgę przyniosą dopiero leki przepisane przez lekarza.
/ 15.01.2021 04:30
co na ból gardła fot. Fotolia

Początkowo warto wypróbować domowe sposoby na ból gardła, np. ziołowe płukanki i inhalacje. Gdy objawy nie ustępują po kilku dniach, ból gardła jest bardzo silny, na migdałkach występują naloty albo pojawiła się wysoka gorączka, należy udać się do lekarza.

Spis treści: 

  1. Co na ból gardła przy infekcji wirusowej?
  2. Co na ból gardła przy anginie?​
  3. Co na ból gardła przy zapaleniu zatok?
  4. Co na ból gardła przy zapaleniu krtani?
  5. Co na ból gardła u dzieci?
  6. Co na ból gardła w ciąży?

Co na ból gardła przy infekcji wirusowej?

Ból gardła jest bardzo częstym objawem wirusowego zapalenia gardła. Rzadziej świadczy o infekcji bakteryjnej. Dlatego na ogół leczenie polega na minimalizowaniu objawów.

Objawy: zaczerwieniona i przekrwiona błona śluzowa gardła oraz rozpulchnione i przekrwione migdałki, czasem z widocznymi malutkimi pęcherzykami z płynem. Inne symptomy to początkowo wodnisty, a później gęsty katar i kaszel.

Jak sobie pomóc? W przypadku infekcji wirusowej na ból gardła najlepiej przyjmować leki przeciwzapalne (np. ibuprofen) albo tabletki do ssania działające miejscowo (np. z lidokainą, benzydaminą lub flurbiprofenem), a gardło odkażać za pomocą płukanek (z apteki lub domowych: roztwór soli kuchennej, roztwór wody utlenionej, roztwór sody oczyszczonej lub napar z rumianku). Płyn powinien mieć temperaturę ciała. W aptece można kupić też środki odkażające i przeciwbólowe w aerozolu. Pomocne na ból gardła jest nawilżanie gardła, ponieważ wysuszone gorzej radzi sobie w wirusami. Dlatego zalecane jest przyjmowanie regularnie płynów (2-2,5 litra dziennie) i nawilżanie powietrza.

Co na ból gardła przy anginie?​

Przyczyną bólu gardła mogą być bakterie paciorkowce, rzadziej gronkowce, pałeczki grypy czy E. coli, powodujące bardzo silny ból gardła, obrzęk, utrudnioną mowę i przełykanie. Leczenie anginy nie może być przeprowadzane samodzielnie, ponieważ konieczna jest antybiotykoterapia. Nieleczona choroba może prowadzić do groźnych powikłań, w tym uszkodzenia serca i stawów

Objawy: Drapanie w gardle szybko przechodzi w dotkliwy ból. Śluzówka jest ciemna, malinowa, a  przekrwione migdałki z kremowobiałym nalotem. Na języku widać szary nalot. Jest też gorączka ponad 38°C. Zwykle nie ma kaszlu. Pacjent jest osłabiony, skarży się na bóle mięśniowe i stawowe. 

Jak sobie pomóc? Z bólem gardła przy podejrzeniu anginy, trzeba udać się do lekarza rodzinnego, który przepisze antybiotyk. Zaniedbana choroba prowadzi do powikłań. Bakterie mogą zaatakować stawy, wywołując gorączkę reumatyczną, albo nerki i serce. Oprócz antybiotyku, pomagają tabletki do ssania (np. z lidokainą, benzydaminą lub flurbiprofenem) i płukanie gardła, choćby wodą z solą. Ponadto bardzo ważne w leczeniu bólu gardła przy anginie, jest picie dużej ilości płynów i nawilżanie powietrza. 

Co na ból gardła przy zapaleniu zatok

Przyczyną bólu gardła może być przewlekły stan zapalny w zatokach i spływająca z nosa do gardła wydzielina. 

Objawy: Zanim pojawi się piekący i ostry ból gardła, przez kilka dni dokucza ucisk w okolicach oczu i ból głowy przy pochylaniu oraz uczucie zatkanego nosa.

Jak sobie pomóc? Przyjmowanie leków przeciwbólowych nie wystarczy. Na ból gardła w przypadku zapalenia zatok konieczne jest prawidłowe leczenie infekcji. Specjalista zaleci lek przeciwzapalny (np. ibuprofen) oraz leki obkurczające naczynia błony śluzowej, a także leki rozrzedzające wydzielinę (krople do nosa, aerozole, płukanki). W leczeniu stosuje się płukanie jamy nosowej roztworem soli fizjologicznej. Można stosować również inhalacje ziołowe lub skorzystać z sauny. Lekarz może przepisać w niektórych przypadkach antybiotyk albo leki przeciwhistaminowe. 

Co na ból gardła przy zapaleniu krtani?

Zapalenie krtani to stan zapalny fałdów głosowych i otaczających tkanek, rozwijający się zazwyczaj w wyniku infekcji wirusowej, nadużywania głosu lub działania związków drażniących, np. dymu papierosowego. 

Objawy: Chrypka, słaby głos lub utrata głosu, łaskotanie gardła, suchość w gardle, suchy kaszel. Przyczyną jest zwykle infekcja lub przemęczenie strun głosowych (krzyk, śpiewanie). Powstaje obrzęk, który utrudnia ich drgania.

Jak sobie pomóc? Ważne, by dać odpocząć strunom głosowym i oddychać dobrze nawilżonym powietrzem. Gdy boli gardło, łatwiejsze do przełknięcia są półpłynne, letnie posiłki. Podczas zapalenia krtani należy unikać czynników drażniących: palenia papierosów i picia alkoholu, bo to znacznie wydłuża leczenie.

Podstawą leczenia bólu gardła przy zapaleniu krtani są, oprócz oszczędzania głosu, leki przeciwzapalne (np. ibuprofen) oraz leki przeciwbólowe (np. paracetamol). Jeżeli obrzęk krtani jest bardzo duży i utrudnia oddychanie, do leczenia włącza się glikokortykosteroidy, które pomogą zmniejszyć obrzęk. Poza tym stosuje się leki przeciwkaszlowe i rozrzedzające wydzielinę. A gdy doszło do infekcji bakteryjnej, również antybiotyki.

Co na ból gardła u dzieci?

U dziecka ból gardła oznacza zwykle przeziębienie i leczony jest objawowo. Czasami może jednak wynikać z działania bakterii, alergii lub innych przyczyn, dlatego warto skonsultować go z lekarzem.

Objawy: Dziecko odmawia jedzenia, jest marudne. Błony śluzowe gardła są rozpulchnione i zaczerwienione, powiększone mogą być węzły chłonne. Może towarzyszyć mu wodnisty katar oraz suchy kaszel. Ponieważ infekcje u małych dzieci rozwijają się szybko, „gardłowy problem” może przenieść się do zatok, oskrzeli i uszu.

Jak pomóc?  Na ból gardła u dzieci polecane są przede wszystkim tabletki i lizaki na ból gardła przeznaczone dla najmłodszych (np. z prawoślazem, porostem islandzkim, szałwią, rumiankiem czy cynkiem), a także inhalacje (np. z soli fizjologicznej), spraye do gardła dla dzieci, nawilżanie powietrza i przyjmowanie dużych ilości płynów. W przypadku bardziej dokuczliwego bólu zaleca się podanie dziecku leku przeciwbólowego lub przeciwzapalnego, np. w postaci syropu. 

Gdy pojawi się gorączka, ból uniemożliwia jedzenie lub pojawiają się inne niepokojące symptomy, warto od razu pójść do lekarza. 

Co na ból gardła w ciąży?

Gdy pojawił się ból gardła w ciąży, przyszła mama powinna trzymać się ważnej zasady: im mniej leków, tym lepiej, a jeśli już, to po konsultacji z lekarzem albo farmaceutą. Najlepiej najpierw wypróbować naturalne metody na ból gardła – często są równie skuteczne co leki, a znacznie bezpieczniejsze.
Na ból gardła w ciąży pomogą:

  • napój cytrynowo-miodowy -  sok z połowy cytryny i łyżkę miodu wymieszaj z ciepłą wodą przegotowaną, pij kilka razy dziennie,
  • napar z szałwii, rumianku lub tymianku – zaparz saszetkę z ziołami w gorącej wodzie, przestudź i pij,
  • płukanka z siemienia lnianego – zaparz łyżkę siemienia w ¾ szklanki wody i po ostudzeniu płucz gardło; ma działanie ochronne na podrażnioną śluzówkę gardła,
  • syrop z cebuli (albo z cebuli i czosnku) – łyżka 3-4 razy dziennie pomaga zwalczyć wirusy i bakterie oraz wzmacnia cały organizm.

Jeśli konieczne jest przyjęcie leku przeciwbólowego na dolegliwości gardła, to za najbezpieczniejszy w czasie ciąży uważany jest paracetamol. Ibuprofen i inne leki z grupy NLPZ są niewskazane w I i III trymestrze ciąży. 

Jeśli ból nie ustępuje w ciągu 3 dni, albo towarzyszą mu inne objawy (gorączka, dreszcze itp.), należy zgłosić się do lekarza.

Treść artykułu została pierwotnie opublikowana 30.06.2017.

Więcej na temat bólu gardła:
Co może oznaczać ból gardła?
O czym świadczy ból gardła?
Skąd się bierze chrypka? Przyczyny i leczenie
Chrypka bez bólu gardła – domowe sposoby, leczenie, u dziecka [WYWIAD]
Ból gardła a koronawirus. Kiedy ten objaw oznacza COVID-19?
Ból gardła przy przełykaniu. Co robić?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!