monocyty fot. Adobe Stock, Have a nice day

Monocyty – norma, podwyższone, poniżej normy (opinia lekarza)

Monocyty to jedne z komórek układu odpornościowego. Podwyższony poziom monocytów, czyli monocytoza, może świadczyć o mononukleozie, gruźlicy lub innej chorobie zakaźnej, a także szpiczaku. Obniżony poziom monocytów, czyli monocytopenia, może świadczyć o infekcji wirusowej (jak cytomegalia, HIV), a także białaczce.
Marta Wilczkowska / 02.05.2022 11:16
monocyty fot. Adobe Stock, Have a nice day

Monocyty to największe z komórek należących do grupy leukocytów, czyli białych krwinek (stanowią 2-8% białych krwinek). Monocyty oznacza się w trakcie badania morfologii krwi

Spis treści:

  1. Monocyty – rola w organizmie
  2. Monocyty – normy u dorosłych i dzieci
  3. Podwyższone monocyty – przyczyny
  4. Obniżone monocyty – przyczyny
  5. Podwyższone monocyty u dziecka
  6. Monocyty w ciąży 

Monocyty – rola w organizmie

Monocyty pełnią ważne funkcje w organizmie:

  • biorą udział w odpowiedzi odpornościowej,
  • oczyszczają krew z czynników zakaźnych, obumarłych tkanek i bakterii,
  • biorą udział w reakcji zapalnej,
  • produkują interferon hamujący namnażanie się wirusów, oraz interleukiny.
  • mają zdolność „wychodzenia” poza naczynia krwionośne do tkanek i przemiany w makrofagi (należące do komórek żernych, które pierwsze docierają w miejsce ataku drobnoustrojów, zwalczają bakterie i inne patogeny).

białe krwinkifot. Adobe Stock, kolaż Polki.pl

Monocyty powstają głównie w szpiku kostnym, gdzie dojrzewają, a następnie trafiają do krwi, w której żyją ok. 2-3 dni. Na swojej powierzchni monocyty mają specjalne receptory, dzięki którym są w stanie wychwycić informacje o miejscu toczącego się procesu zapalnego. Gdy ją otrzymają, przedostają się poza światło naczyń krwionośnych i oczyszczają miejsce z obumarłych tkanek i bakterii (dlatego nazywane są komórkami żernymi). Produkują również interferon, który aktywuje komórki układu odpornościowego, wzmacnia komórki przed atakiem wirusa i hamuje proces namnażania się wirusów

Monocyty - norma u dorosłych i dzieci

Badanie poziomu monocytów wykonuje się podczas rutynowej morfologii krwi lub gdy zachodzi podejrzenie choroby (np. nawracające zakażenia, diagnostyka chłoniaka Hodgkina). Przed morfologią najlepiej być na czczo – przez co najmniej 8 godzin nie jeść, można pić wodę (zobacz: badania krwi na czczo).

Norma monocytów u dorosłych wynosi 0,1-1 tys./µl. Wynik może być też zapisany procentowo, wtedy powinien wynieść 2–8%. Na wyniku badania monocyty zapisuje się jako MONO. 

Normy monocytów u dzieci zależą od wieku:

  • u noworodków poniżej 7. dnia życia monocyty powinny wynosić 0-12%,
  • u dzieci powyżej 7. dnia życia do 6. roku życia: 0,05–1,1 tys./µl (2–7% WBC),
  • u dzieci powyżej 6. roku życia: 0,1– 0,8 tys./µl (5–12%).

Wartości monocytów wykraczające poza normy nie zawsze oznaczają stan chorobowy. Trzeba też dodać, że prawidłowe ilości komórek zależą też często od zakresów przyjętych przez konkretne laboratoria diagnostyczne. 

Sprawdź też: normy leukocytów we krwi

Monocyty podwyższone - o czym świadczą?

Podwyższone monocyty (czyli monocytoza) to nierzadki stan, który może świadczyć o: 

Wzrost koncentracji monocytów obserwuje się dość często. W większości przypadków jest on spowodowany łagodnymi stanami, jak infekcje wirusowe w okresie zdrowienia, w trakcie odnowy granulocytów oraz w trakcie stosowania niektórych leków (np. glikokortykosteroidów)
– mówi lek. Anna Łęgowik z Centrum Medycznego Medyceusz w Łodzi.

Według ekspertki jeżeli stan kliniczny dziecka budzi niepokój, to stwierdzenie wysokiej monocytozy wymusza poszukiwanie poważniejszych chorób infekcyjnych (gruźlica, zapalenie naczyń), chorób zapalnych tkanki łącznej, nieswoistych zapaleń jelit i bardzo rzadko chorób rozrostowych. 

W każdym przypadku wysokiej monocytozy warto też rozważyć możliwość błędu laboratoryjnego. Automatyczne oznaczenie składu odsetkowego leukocytów krwi może mylnie zaliczać do monocytów niektóre nietypowe postacie limfocytów lub granulocytów. W takich przypadkach konieczne jest wykonanie rozmazu ręcznego morfologii krwi obwodowej
– zaznacza lek. Anna Łęgowik.

Dla wiarygodności badań istotne jest też odpowiednie przygotowanie się do nich. Ważne, żeby dobę przed nie uprawiać intensywnie sportów, a w dniu badania nie brać leków i być na czczo. Zobacz, 9 czynników fałszujących wyniki badań krwi.

Monocyty obniżone - co oznaczają?

Przyczyną obniżonego poziomu monocytów (monocytopenii) mogą być:

  • infekcja, jak np. cytomegalia, HIV
  • niedobór odporności, AIDS,
  • białaczka,
  • zażywanie niektórych leków, np. glikokortykosteroidów,
  • anemia aplastyczna,
  • chemioterapia lub radioterapia,
  • stres.

Zazwyczaj obniżony poziom monocytów występuje wraz z zaburzonymi innymi parametrami, chociaż bardzo rzadko dochodzi do izolowanej monocytopenii. W razie nieprawidłowego poziomu monocytów we krwi po infekcji, badanie należy powtórzyć po kilku tygodniach.

Podwyższone monocyty u dziecka

Podwyższony poziom monocytów we krwi u dziecka świadczy na ogół o ostrej infekcji, np. mononukleozie zakaźnej, infekcji bakteryjnej, przebytej chorobie zakaźnej lub zakażeniu pierwotniakami. U niemowląt nieprawidłowy wynik monocytów w morfologii może mieć związek z ząbkowaniem.

Monocyty w ciąży

Podczas ciąży wartości niektórych parametrów morfologicznych mogą odbiegać od normy. Podwyższony poziom limfocytów lub monocytów w ciąży może świadczyć o toczącej się infekcji, dlatego wszystkie wyniki poza wyznaczoną normą należy skonsultować z lekarzem. W ciąży może też być np. podwyższony poziom neutrofilów (innych komórek należących do leukocytów) w III trymestrze ciąży. Niekoniecznie musi oznaczać chorobę.

Treść artykułu pierwotnie została opublikowana 18.04.2017.

Czytaj także:
Limfocyty: jaką pełnią funkcję + normy w badaniu krwi
Białaczka a wyniki morfologii. Ile leukocytów występuje przy białaczce?
Co oznaczają podwyższone i niskie granulocyty? Interpretacja wyników badania
CRP a rak – jaki jest związek? Kiedy wysokie białko C-reaktywne świadczy o nowotworze?
Badanie CRP u dziecka, normy CRP, interpretacja wyników

Anna Łęgowik
lek.
Anna Łęgowik
pediatra

Członek Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. W roku 2017 rozpoczęła specjalizację w dziedzinie pediatrii w Klinice Gastroenterologii, Alergologii i Pediatrii Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi. W 2019 roku rozpoczęła przewód doktorski. Stale bierze udział w szkoleniach i konferencjach naukowych, by podnosić swoje kwalifikacje. Pracuje w Centrach Medycznych Medyceusz w Łodzi.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!