Bol w podbrzuszu fot. Adobe Stock

Ból podbrzusza - dlaczego boli brzuch na dole?

Ból podbrzusza może być związany z miesiączką lub problemami trawiennymi. Jeśli zdarza się rzadko i mija samoistnie, to nie powinien niepokoić. Naszą czujność powinien wzbudzić ból podbrzusza, któremu towarzyszą inne objawy, np. gorączka, biegunka, wymioty, krew w stolcu, chudnięcie lub anemia. Ból podbrzusza może być sygnałem wielu chorób, najczęściej zapalenia wyrostka robaczkowego, zapalenia uchyłków, niedrożności lub zapalenia jelit, u kobiet może świadczyć o torbielach jajnika, ciąży pozamacicznej lub endometriozie.
/ 28.05.2020 10:21
Bol w podbrzuszu fot. Adobe Stock

Spis treści:

  1. Ból podbrzusza - co oznacza?
  2. Przyczyny ostrego bólu podbrzusza
  3. Przyczyny długotrwałego i nawracającego bólu podbrzusza
  4. Ból podbrzusza u kobiet
  5. Ból podbrzusza - leczenie

Ból podbrzusza - co oznacza?

Ból podbrzusza często pojawia się u kobiet i ma związek z cyklem miesiączkowym. Nie oznacza to jednak, że problem nie dotyczy mężczyzn. Ból w podbrzuszu może być wynikiem zapalenia wyrostka robaczkowegoprzepukliny, chorób układu moczowego lub chorób jelit. Może występować z prawej, lewej strony lub centralnie. Może też promieniować do innych części ciała, np. do pleców. 

Do lekarza należy się zgłosić, gdy ból utrzymuje się dłużej niż kilka dni oraz gdy towarzyszą mu inne niepokojące objawy, np. wymioty, chudnięcie, anemia, krew w stolcu, biegunki, zahamowanie oddawania stolca. Rozpoznanie przyczyny bólu podbrzusza zwykle nie jest łatwe i wymaga dużej czujności lekarza. Ból podbrzusza może mieć bowiem związek z wieloma schorzeniami.

Częste przyczyny bólu podbrzusza to:

Przyczyny ostrego bólu podbrzusza

Ostry ból podbrzusza pojawia się nagle i może się nasilać w ciągu kilku dni. Lokalizacja bólu jest raczej precyzyjna - chory może określić w miarę dokładnie, gdzie boli, a największe natężenie dolegliwości występuje w miejscu objętym chorobą. Ból nasilają: ruch, głębszy oddech, kaszel lub zmiana pozycji ciała. 

Jeżeli silny ból podbrzusza pojawia się nagle, jest przeszywający, mogło dojść do niedokrwienia, np. w przypadku skręcenia torbieli jajnika albo do pęknięcia torbieli. Ostry ból podbrzusza, który narasta i trwa kilka godzin, sugeruje raczej zapalenie wyrostka robaczkowego lub niedrożność jelita

Możliwe przyczyny ostrego bólu podbrzusza: 

​Więcej o przyczynie mówią dodatkowe objawy. Jeżeli bólowi podbrzusza towarzyszą wczesne wymioty, wówczas można podejrzewać zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie jajowodu, odmiedniczkowe zapalenie nerek lub zapalenie pęcherzyka żółciowego. Jeżeli wymioty pojawiają się później, to może sugerować niedrożność jelita. Jeśli ból nasila się podczas ucisku przydatków, przyczyną dolegliwości może być torbiel jajnika, ciąża pozamaciczna albo zapalenie.

Przyczyny długotrwałego i nawracającego bólu podbrzusza

Ból podbrzusza może trwać przez długi czas lub powracać, nazywany jest wtedy przewlekłym bólem podbrzusza. Przewlekły ból brzucha trwa miesiącami lub latami (ponad 6 miesięcy). Jest tępy, słabo zlokalizowany, może być stały lub zmienny, nasilać się i ustępować.

Przewlekły ból podbrzusza może mieć charakter rozlany, ćmiący, rwący lub pulsujący. Często towarzyszą mu inne objawy, jak wymiotybiegunka, zaparcia czy zgaga, pocenie się. 

Choroby, które mogą wywoływać przewlekły ból podbrzusza

  • Choroba Leśniowskiego-Crohna – objawia się biegunkami, bólami brzucha (w tym podbrzusza), niedokrwistością, osłabieniem, zmniejszeniem masy ciała. Jest uciążliwym stanem zapalnym, który może zaatakować nie tylko jelita, ale też żołądek i przełyk, choć w rzadkich przypadkach. 
  • Infekcje dróg moczowych – najczęściej objawiają się bólem lub pieczeniem przy oddawaniu moczu, częstym oddawaniem moczu, Innym symptomem jest uczucie parcia na pęcherz (potrzeba częstego oddawania moczu). Może wystąpić gorączka.
  • Zespół jelita drażliwego – objawy choroby dają o sobie znać zwykle w drugiej i trzeciej dekadzie życia, bólowi podbrzusza towarzyszą przede wszystkim wzdęcia i zaburzenia rytmu wypróżnień.
  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – symptomy pojawiają się zwykle u osób młodych, do 25. roku życia, rzadziej u osób powyżej 50. roku życia. Oprócz bólu podbrzusza pacjent może skarżyć się na biegunki, często z krwią, osłabienie, zmniejszenie masy ciała, gorączkę.
  • Pasożytnicze choroby jelit (np. tasiemczyca, giardioza, glistnica) – oprócz bólu podbrzusza występują biegunki, spadek masy ciała, anemia, zaparcia, bóle głowy, osłabienie, brak apetytu lub wilczy apetyt, a także wysypki skórne.
  • Nowotwory jamy brzusznej – początkowo przebiegają bezobjawowo, z czasem bólowi może towarzyszyć chudnięcie, osłabienie, anemia, krew w stolcu, stany podgorączkowe i gorączkowe, pocenie się. Co istotne, ból brzucha, w tym ból podbrzusza w przypadku chorób nowotworowych pojawia się także w nocy, może wybudzać ze snu. Jest to niepokojący sygnał, o którym należy powiedzieć lekarzowi.

Ból podbrzusza u kobiet

Ból podbrzusza w wielu przypadkach związany jest z menstruacją. Może pojawiać się 2-3 dni przed planowaną miesiączką. Najbardziej intensywny ból zwykle ma miejsce w pierwszych dniach miesiączki.

Inne przyczyny bólu podbrzusza u kobiet to:

  • Endometrioza - ból podbrzusza najczęściej jest najintensywniejszy kilka dni przed miesiączką oraz w jej pierwszych dniach. Endometrioza charakteryzuje się bardzo obfitymi i nieregularnymi miesiączkami. Zanim jednak pojawią się niepokojące sygnały, choroba rozwija się długo bezobjawowo. Może pojawić się również ból w trakcie stosunku seksualnego oraz bolesne oddawanie moczu i stolca. 
  • Torbiele jajników - ból podbrzusza może występować jako dyskomfort, uczucie pełności, ciężkości, pobolewanie, jednak nagły, silny, przeszywający ból podbrzusza może świadczyć o pęknięciu torbieli lub skręceniu torbieli. Ból podbrzusza przy skręceniu torbieli jajnika ma charakter przerywanego bólu kolkowego.
  • Ból owulacyjny - pojawia się w trakcie owulacji, zwykle w połowie cyklu miesiączkowego. 
  • Rak trzonu macicy i rak jajnika - początkowo rozwijają się bezobjawowo. Wraz z rozwojem chorób pojawić się może m.in. wydzielina  pochwy, ból w podbrzuszu oraz krwawienia między cyklami. 
  • Zrosty po operacjach ginekologicznych - towarzyszy im ból miednicy, ból w podbrzuszu oraz ból w trakcie stosunku.
  • Ciąża pozamaciczna (ektopowa) - jej objawami są ból podbrzusza, nieregularne miesiączkowanie lub ustanie miesiączki oraz guz przydatków.

Ból podbrzusza - leczenie

W wielu przypadkach ból podbrzusza ustaje samoistnie. Jednak w niektórych przypadkach wymaga interwencji lekarza. W leczeniu bólu podbrzusza  podstawowym działaniem jest usunięcie przyczyny dolegliwości, np. wyleczenie choroby, która powoduje problem.

Doraźnie na ból podbrzusza stosuje się leki przeciwbólowe (paracetamol, ewentualnie niesteroidowe leki przeciwzapalne, jak ibuprofen) lub leki rozkurczowe (drotaweryna). 

Czujność powinny wzbudzić inne objawy, które mogą towarzyszyć bólowi podbrzusza. Zwłaszcza:

  • gorączka,
  • krwawienia przy oddawaniu moczu lub stolca,
  • ból podczas stosunku
  • utrzymująca się kilka dni biegunka,
  • znaczny spadek wagi, 
  • krwawienia z odbytu. 

W przypadku pojawienia się wyżej wymienionych dolegliwości należy niezwłocznie się udać do lekarza, który wdroży odpowiednie leczenie lub pokieruje na dodatkowe badania, np. USG jamy brzusznej

Źródła: R. Berkow (red.), Podręcznik diagnostyki i terapii, Urban & Partner, Warszawa 1994.
P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2017/18, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017

Więcej na temat bólu brzucha:
Ból brzucha – co oznacza, umiejscowienie bólu, niezbędne badania i leczenie
Co oznacza ból brzucha po prawej stronie? Badania i leczenie
Kiedy konieczna jest pilna operacja jamy brzusznej?
Ból brzucha – kiedy nie należy go bagatelizować?
Ból brzucha, nudności, wymioty - co robić? Co jeść i pić?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (1)
/29.05.2020 14:49
Mnie boli brzuch z powodu endometriozy, zdiagnozowali ją u mnie w szpitalu medicover kilka miesięcy temu, dziś czuję się już o wiele lepiej, mam opiekę dietetyka i fizjoterapeuty a ćwiczenia i dieta bardzo pomagają