Wiek to tylko liczba? W świetle współczesnej nauki to powiedzenie nabiera zupełnie nowego znaczenia. Data urodzenia mówi nam bowiem, ile lat przeżyłyśmy, ale niekoniecznie, w jakiej kondycji znajduje się nasz organizm.
- Wiek chronologiczny to po prostu liczba lat, które minęły od momentu urodzenia. Natomiast wiek biologiczny lepiej odzwierciedla rzeczywisty stan naszego organizmu - tłumaczy dr hab. Ewelina Pośpiech, prof. Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, dyrektor Elevate.
Co ciekawe, wiek biologiczny można dziś szacować za pomocą specjalistycznych badań. Jednymi z najbardziej obiecujących narzędzi są tzw. zegary epigenetyczne, analizujące zmiany związane z procesami starzenia. Takie testy są już dostępne również w Polsce.
Czy starzenie mamy zapisane w genach?
Jeśli nasza mama lub babcia szybko się starzały, czy nas czeka to samo? Niekoniecznie. Choć geny mają znaczenie, nie determinują wszystkiego. Jak wyjaśnia ekspertka, według przywoływanych przez nią badań czynniki genetyczne odpowiadają za około 30 proc. zróżnicowania długości życia, choć nowsze analizy sugerują, że ich udział może być większy. Pozostała część wiąże się z czynnikami pozagenetycznymi, w tym środowiskiem i stylem życia.
A co ze zmarszczkami? Tutaj proporcje wyglądają nieco inaczej. Według badań, na które powołuje się prof. Pośpiech, ich powstawanie jest w przybliżeniu w połowie związane z genami, a w połowie z czynnikami środowiskowymi i stylem życia. To dobra wiadomość: choć nie możemy zmienić swojego DNA, mamy wpływ na część czynników związanych ze starzeniem.
Nasza skóra może zdradzać więcej, niż myślimy
Zmarszczki, przebarwienia czy utrata jędrności to nie tylko kwestie estetyczne. Zdaniem ekspertki skóra może dostarczać również informacji o procesach zachodzących w całym organizmie.
- Coraz częściej podkreślamy, że skóra to jest takie nasze okno na zdrowie - mówi prof. Pośpiech.
Nie oznacza to jednak, że wystarczy spojrzeć w lustro, by poznać swój wiek biologiczny. Na wygląd skóry wpływają zarówno procesy ogólnoustrojowe, jak i czynniki działające miejscowo, np. promieniowanie UV. Naukowcy badają dziś, w jakim stopniu analiza skóry może pomóc w lepszym zrozumieniu biologicznych mechanizmów starzenia.
Czy możemy starzeć się wolniej?
To jedno z najbardziej fascynujących pytań współczesnej nauki. Badania nad długowiecznością, czyli "longevity", pokazują, że starzenie jest znacznie bardziej złożonym procesem, niż jeszcze niedawno sądziliśmy.
Dlaczego niektórzy dożywają stu lat? Czy długowieczność można odziedziczyć? I czy warto sprawdzić swój wiek biologiczny?
O tym wszystkim rozmawiamy z prof. Eweliną Pośpiech w kolejnym odcinku cyklu "Mądre Polki".
Obejrzyj całą rozmowę na naszym kanale YouTube i dowiedz się, co współczesna nauka mówi o starzeniu oraz o tym, na co naprawdę mamy wpływ.
