grzybica pochwy fot. Adobe Stock, Aleksej

Grzybica pochwy – objawy, leczenie, domowe sposoby na infekcję intymną

Grzybica pochwy to częsta infekcja intymna występująca wśród kobiet. Objawia się świądem okolic intymnych oraz białymi upławami. W razie jej podejrzenia, trzeba udać się do ginekologa, który przepisze leki przeciwgrzybicze. Na grzybicę pochwy wspomagająco można zastosować metody domowe, takie jak nasiadówki.
Agnieszka Czechowska / 03.09.2021 07:38
grzybica pochwy fot. Adobe Stock, Aleksej

Spis treści:

  1. Grzybica pochwy – objawy
  2. Przyczyny grzybicy pochwy
  3. Grzybica pochwy – diagnostyka
  4. Grzybica pochwy – leczenie
  5. Grzybica pochwy – leki bez recepty
  6. Domowe sposoby na grzybicę pochwy
  7. Profilaktyka grzybicy pochwy
  8. Grzybica pochwy w ciąży 

Grzybica pochwy, zwana inaczej kandydozą pochwy (od nazwy drożdżaków, które ja wywołują – Candida albicans) to powszechna infekcja intymna. Uważa się, że po bakteryjnym zapaleniu pochwy, jest najczęściej występującą przyczyną stanów zapalnych miejsc intymnych. W ciągu całego życia 75% kobiet przynajmniej raz będzie miało grzybicę pochwy, a u 40-45% infekcja wystąpi co najmniej 2 razy. Grzybica miejsc intymnych to przypadłość głównie kobieca, ale zdarza się również u mężczyzn.
Grzybica pochwy atakuje, gdy dochodzi do zaburzenia składu naturalnej flory bakteryjnej pochwy.

Grzybica pochwy – objawy

Objawy grzybicy pochwy obejmują przede wszystkim zmiany w wyglądzie wydzieliny pochwy:

  • upławy są białe, o konsystencji twarogu (białe grudki w pochwie) i słodkawym zapachu drożdży (przeczytaj też: śluz przed okresem - jak wygląda); z kolei zielone lub żółte upławy o nieprzyjemnym zapachu wskazują na zakażenie rzęsistkiem pochwowym, zaś szara wydzielina z pochwy o "rybiej" woni świadczy o bakteryjnej infekcji pochwy,
  • pojawiają się świąd, pieczenie i uczucie suchości w pochwie,
  • obrzęk i zaczerwienienie warg sromowych,
  • ból podczas stosunku,
  • pieczenie w czasie oddawania moczu.

W przebiegu grzybicy pochwy nie zmienia się jej pH – wynosi na ogół poniżej 4,5. 

Grzybicą można zarazić także partnera. Wówczas pojawiają się: zaczerwienienie śluzówki żołędzi i napletka, swędzenie i pieczenie, biały nalot na członku.

Przeczytaj też: Czym jest pochwica?

Przyczyny grzybicy pochwy

Grzybica pochwy wywoływana jest przez grzyby chorobotwórcze. Zdecydowaną większość stanowią przypadki zarażeń Candida albicans (70-80%), ale zdarzają się również zarażenia innymi rodzajami Candida oraz gatunkami Rhodotorula rubra lub Geotrichum candidum.

Grzybicy pochwy sprzyjają:

  • przyjmowanie antybiotyków (leki te niszczą zarówno chorobotwórcze jak i dobre bakterie, które stanowią naturalną ochronę dla pochwy),
  • ciąża - zasiedleniu pochwy grzybami sprzyja zaburzona w tym czasie mikroflora narządów płciowych,
  • cukrzyca - podniesiony poziom glukozy we krwi sprzyja infekcji grzybiczej,
  • niedobory witaminy B,
  • przewlekły stres,
  • obniżona odporność organizmu,
  • częste infekcje,
  • błędy higieniczne, np. noszenie bielizny ze sztucznych tkanin, zbyt rzadkie zmienianie podpasek w czasie menstruacji,
  • za częste podmywanie się, stosowanie irygacji - zaburzają prawidłowy skład mikroflory pochwy.

Przeczytaj też: Pierwsza wizyta u ginekologa

Grzybica pochwy – diagnostyka

Rozpoznanie grzybicy pochwy opiera się głównie na wywiadzie lekarskim i badaniu ginekologicznym. Lekarz na podstawie objawów jest w stanie zdiagnozować zakażenie grzybicze pochwy i od razu przepisać właściwe leczenie. Czasami może ono okazać się nieskuteczne, wtedy specjalista pobierze wymaz z pochwy do badania. Na podstawie wyniku będzie można określić dokładnie, jaki patogen powoduje chorobę i przepisać nowe leki celowane, czyli ukierunkowane na zwalczanie już konkretnego grzyba. 

Przeczytaj też: USG dopochwowe 

Grzybica pochwy – leczenie

Leczenie grzybicy pochwy nie jest konieczne, jeśli nie występują objawy chorobowe (wiele kobiet to bezobjawowe nosicielki drożdżaków). Dopiero kiedy pojawiają się dolegliwości charakterystyczne dla infekcji grzybiczej pochwy, potrzebna jest terapia. 

Leczenie grzybicy pochwy polega na przyjmowaniu środków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego (dopochwowe kremy, globulki, maści) lub ogólnego (doustnie).

Jeśli grzybica jest niepowikłana, zdarzyła się jednorazowo, to najczęściej nie doszło do zakażenia podczas stosunku i nie ma potrzeby leczenia partnera. Jeśli partner ma objawy, lekarz również jemu przepisze lek.

W leczeniu grzybicy pochwy stosuje się:

  • klotrimazol, 
  • mikonazol,
  • tiokonazol,
  • butokonazol,
  • terkonazol,
  • flukonazol (jedyny rekomendowany lek do stosowania doustnego w przypadku grzybicy pochwy),
  • nystatyna (antybiotyk). 

Leczenie grzybicy pochwy trwa w zależności od zastosowanej od 1 do 14 dni. Czasami konieczna jest terapia podtrzymująca, która może trwać nawet kilka miesięcy. 

Nie wolno przerywać leczenia przed czasem, nawet jeśli objawy ustąpiły, bo grozi to nawrotem choroby. W tym czasie lepiej powstrzymywać się od kontaktów seksualnych.

Grzybica pochwy – leki bez recepty

Popularnym lekiem bez recepty na grzybicę pochwy jest krem klotrimazol, który stosuje się dopochwowo przez 1-2 tygodni. Jeśli objawy infekcji nie ustępują albo nasilają się, należy udać się do lekarza. Klotrimazol nie powinien być stosowany bez konsultacji z lekarzem podczas ciąży oraz laktacji.

Innym lekiem bez recepty na grzybicę pochwy jest fentikonazol,  np. w formie kremu lub kapsułek dopochwowych.

Należy pamiętać, by z problemem grzybicy pochwy zwrócić się do ginekologa. Chociaż na rynku dostępnych jest wiele preparatów przeznaczonych do zwalczania infekcji intymnych, to jednak niewiele z nich zawiera substancję czynną, która  skutecznie likwiduje grzyby.

Leki bez recepty stosowane przy grzybicy pochwy, które łagodzą objawy oraz mogą zapobiegać infekcji, to probiotyki ginekologiczne (najczęściej bakterie kwasu mlekowego) stosowane dopochwowo (globulki, tabletki lub kapsułki) albo doustnie. Tego typu środek można dostać bez recepty w każdej aptece (np. Iladian, Lacibios Femina, InVag, Lactovaginal, Trivagin). 

Domowe sposoby na grzybicę pochwy

Domowe sposoby służą przede wszystkim do łagodzenia objawów grzybicy pochwy, takich jak: swędzenie, pieczenie czy stan zapalny, oraz do zapobiegania infekcjom intymnym. W tym celu:

  • dodaj do diety więcej probiotyków (kiszonki, kefiry), które przyspieszą naprawę naturalnej mikroflory,
  • stosuj ziołowe nasiadówki z rumianku, kory dębu lub szałwii, która łagodzą stany zapalne i mają działanie przeciwdrobnoustrojowe,
  • unikaj irygacji pochwy oraz drażniących kosmetyków do miejsc intymnych,
  • stosuj delikatne kosmetyki do miejsc intymnych,
  • unikaj noszenia ciasnej, "nieoddychającej" bielizny, ponieważ będzie ona sprzyjać utrzymywaniu ciepłego wilgotnego środowiska, które jest idealne dla rozwoju grzybów. 

Pomocne może być również podmywanie się Tantum Rosa i naparem z rumianku (o ile nie jesteś uczulona na tę roślinę). 

Jak uniknąć grzybicy pochwy?

Wszystkich czynników ryzyka tej choroby nie da się wyeliminować. Można jednak zmniejszyć prawdopodobieństwa jej nawrotu, stosując się do poniższych reguł:

  • Podmywaj się 2 razy dziennie. Okolice intymne wycieraj osobnym ręcznikiem lub ręcznikiem jednorazowym.
  • Nie siadaj na desce klozetowej w publicznej toalecie.
  • Zrezygnuj z jacuzzi. Dysze z ciepłą wodą to siedlisko grzybów.
  • Zażywaj probiotyki w czasie antybiotykoterapii i 2 tygodnie po jej zakończeniu.
  • Często zmieniaj podpaskę w czasie miesiączki (nawet co godzinę).
  • Noś przewiewną bieliznę (najlepiej bawełnianą).

Dieta zapobiegająca grzybicy pochwy

Zdaniem niektórych specjalistów zakażeniom grzybiczym sprzyja dieta bogata w węglowodany proste. Ograniczenie ich może więc zredukować ryzyko nawrotów choroby. Zamień więc białe pieczywo na razowe, ogranicz owoce i słodycze, biały ryż  i makarony. Częściej sięgaj po kasze, pestki, cytrusy, jogurty, maślankę, kefiry, kiszonki

Grzybica pochwy w ciąży

U ciężarnych kandydoza występuje 2 razy częściej niż u kobiet niebędących w ciąży. Ciąża jest jednym z głównych czynników ryzyka grzybicy pochwy. Powodem tego jest wpływ zmian fizjologicznych na zaburzenie naturalnej mikroflory bakteryjnej, co sprzyja zasiedleniu pochwy przez grzyby, a także obniżona odporność. Najwięcej przypadków infekcji grzybiczych pochwy wykrywa się w III trymestrze, jednak choroba może rozwinąć się na każdym etapie ciąży. 

Początek grzybicy pochwy w ciąży jest zazwyczaj nagły. Swędzenie pochwy w ciąży oraz serowate upławy wskazują na infekcję grzybiczą. 

Grzybica pochwy nie prowadzi do przedwczesnego porodu, jednak jest możliwe zarażenie dziecka przez łożysko lub drogą wstępującą z pochwy, a także podczas porodu. Zarażenie noworodka grzybicą jest groźne, może prowadzić do różnych powikłań, w tym zapalenia płuc i ogólnego zakażenia organizmu. 

W każdym przypadku wykrycia grzybicy pochwy u ciężarnej lekarz powinien rozważyć leczenie przeciwgrzybicze w odpowiednim okresie ciąży, aby zminimalizować ryzyko zakażenia noworodka. Stosuje się w takich przypadkach klotrimazol lub antybiotyki działające na grzyby: natamycynę lub nystatynę.

Przeczytaj więcej: Grzybica pochwy w ciąży – jak wpływa na dziecko?

Czytaj także:
Zapalenie pochwy – czym jest, przyczyny, objawy i leczenie
Zapalenie przydatków - objawy i leczenie stanu zapalnego jajników i jajowodów
Rzeżączka - objawy zakażenia u kobiet i mężczyzn, metody leczenia
Chlamydia: objawy i leczenie chlamydiozy
Zapalenie cewki moczowej – jak dochodzi do zakażenia, objawy i leczenie

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!