Zapalenie płuc po covid-19 fot. Adobe Stock, lubero

Zapalenie płuc a COVID-19. Jak rozpoznać i leczyć?

Jednym z powikłań zakażenia koronawirusem jest zapalenie płuc. U niektórych pacjentów choroba pozostawia trwałe uszkodzenia tkanki płucnej, a dolegliwości z tego powodu ciągną się miesiącami. Osoby narażone na zapalenie płuc powinny szczególnie o siebie zadbać.
/ 12.11.2021 12:07
Zapalenie płuc po covid-19 fot. Adobe Stock, lubero

Spis treści:

  1. Koronawirus a zapalenie płuc
  2. Objawy zapalenia płuc przy COVID-19
  3. Koronawirus a zapalenie płuc – kto jest najbardziej zagrożony?
  4. Leczenie zapalenia płuc przy koronawirusie
  5. Zapalenie płuc a COVID-19 – rokowania
  6. Zapalenie płuc przy koronawirusie – zapobieganie

Koronawirus a zapalenie płuc

Większość przypadków zakażenia koronawirusem przebiega łagodnie. Czasami jednak infekcja prowadzi do powikłań, w tym przede wszystkim zapalenia płuc.

Zapalenie płuc jest stanem zapalnym tkanki płucnej w jednym lub obu płucach, który jest spowodowany zakażeniem bakteryjnym, grzybiczym, lub - jak w przypadku COVID-19 - wirusowym. Przyczyną rozwoju zapalenia płuc spowodowanego przez koronawirusa jest nadmierna reakcja układu odpornościowego na antygeny SARS-CoV-2. 

W czasie zapalenia pęcherzyki płucne wypełniają się płynem, co utrudnia oddychanie i objawia się dusznością. U niektórych osób taki stan wymaga pobytu w szpitalu i podania tlenu, a w najcięższych przypadkach podłączenia do respiratora. 

Szacuje się, że ok. 15% objawowych zakażonych koronawirusem przechodzi ciężkie zapalenie płuc, a ok. 5% potrzebuje mechanicznej wentylacji płuc. 

Zapalenie płuc w przebiegu COVID-19 może różnić się od podobnych chorób wywołanych przez inne patogeny, często ma cięższy przebieg. Podczas COVID-19 może dojść do uszkodzenia płuc i włóknienia tkanki płucnej. Niektóre zmiany są odwracalne, inne mogą być trwałe. 

Lekarze obserwują, że u niektórych nawet po wyleczeniu z COVID-19 płuca mają utrwalone zmiany, a u ozdrowieńców nadal pojawiają się trudności w oddychaniu. Powrót do pełni zdrowia może trwać miesiącami. 

Przeczytaj też: COVID-19 po szczepieniu

Objawy zapalenia płuc przy COVID-19

Zapalenie płuc spowodowane przez koronawirusa przeważnie obejmuje oba płuca. Rozwija się szybko. W trakcie przebiegu choroby ok. 7 dnia od początku objawów zakażenia koronawirusem część osób zaczyna odczuwać duszność, a już 10 dnia może dojść do ciężkiego stanu. Jeżeli u osoby zakażonej koronawirusem rozwija się zapalenie płuc, pojawiają się objawy takie jak:

  • duszność,
  • gorączka,
  • suchy kaszel,
  • szybki oddech (≥ 30/minutę),
  • szybsze bicie serca, 
  • ból w klatce piersiowej,
  • nadmierne pocenie się.

Do objawów covidowego zapalenia płuc należą również spadek saturacji krwi do 93% (co świadczy o niedotlenieniu, inaczej hipoksemii) oraz zmiany w badaniach obrazowych płuc. Typowe wyniki tomografii komputerowej płuc u pacjentów z koronawirusem obejmują zmiany typu mlecznego szkła i zagęszczenia w obu płucach. 

Oczywiście zapalenie płuc może mieć też inne źródło. Ważne jest, aby rozpoznać też ogólne objawy COVID-19. Należą do nich:

Koronawirus a zapalenie płuc – kto jest najbardziej zagrożony?

Na zapalenie płuc spowodowane koronawirusem może zachorować każdy. Jednak są grupy szczególnie narażone na to powikłanie. Wśród nich:

  • wiek powyżej 65. roku życia,
  • chorzy na ciężką astmę albo nieleczeni z powodu astmy (czytaj też: koronawirus przy astmie),
  • osoby z grupą krwi A,
  • osoby z nadciśnieniem,
  • osoby z różnymi chorobami płuc,
  • chorzy na cukrzycę (czytaj też: koronawirus przy cukrzycy),
  • pacjenci z niewydolnością nerek,
  • otyli,
  • osoby z niedoborem odporności (w tym chorzy na raka, AIDS, po przeszczepieniu szpiku),
  • palący papierosy.

Zapalenie płuc przy koronawirusie w najcięższych przypadkach prowadzi do ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) – stanu zagrażającego życiu. Szczególnie na niepokojące objawy powinny uważać osoby starsze z chorobami przewlekłymi (np. cukrzycą, chorobami układu krążenia, przewlekłymi chorobami nerek).

Przeczytaj też: Trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19

Leczenie zapalenia płuc przy koronawirusie

Leczenie zapalenia płuc u osób z COVID-19 zależy od nasilenia objawów. Jeżeli choroba przebiega łagodnie to podstawą jest odpoczynek, przyjmowanie płynów i obserwacja. U osób hospitalizowanych podaje się tlen, niekiedy konieczne jest podłączenie chorego do respiratora. W określonych przypadkach lekarz może zlecić podawanie antybiotyku oraz glikokortykosteroidu, a także leku przeciwwirusowego zatwierdzonego w leczeniu COVID-19 – remdesiwiru

Zapalenie płuc a COVID-19 – rokowania

Zapalenie płuc u osób z COVID-19 może skutkować pozostawieniem blizn w płucach. Płuca mogą nie powrócić szybko do swojej pełnej sprawności. Dolegliwości takie jak duszność, osłabienie, mniejsza tolerancja wysiłku, w niektórych przypadkach utrzymują się miesiącami od zakażenia koronawirusem.

Dr Panagis Galiatsatos, ekspert w dziedzinie chorób płuc z Johns Hopkins Bayview Medical Center, uważa, że rokowania w przypadku zapalenia płuc po zakażeniu koronawirusem zależą od trzech czynników:

  • nasilenia choroby – w łagodnych przypadkach zakażenia koronawirusem choroba rzadziej powoduje trwałe blizny na płucach,
  • stanu zdrowia – jeśli nie ma chorób takich jak POChP, choroby serca, to ryzyko groźnych powikłań jest mniejsze niż w przypadku ich istnienia,
  • leczenia – jeśli leczenie nie jest opóźnione i pacjent ma właściwą opiekę, to można ograniczyć uszkodzenia płuc nawet u ciężko chorych pacjentów.

Zapalenie płuc przy koronawirusie – zapobieganie

Głównym sposobem zapobiegania zapaleniu płuc w wyniku COVID-19 jest przyjęcie szczepionki przeciw koronawirusowi. Ponadto należy stosować się do ważnych zasad: 

  • leczyć choroby podstawowe zgodnie z zaleceniami i kontrolować ważne parametry (np. poziom cukru przez diabetyków),
  • unikać kontaktu z osobą zakażoną koronawirusem,
  • regularnie myć ręce i używać środków do dezynfekcji,
  • nosić maseczkę w miejscach, gdzie przebywają inni ludzie,
  • ograniczyć dotykanie twarzy, okolicy ust, nosa i oczy przed umyciem rąk,
  • zostać w domu w okresie zwiększonej zachorowalności,
  • zdrowo się odżywiać i przyjmować odpowiednią ilość płynów.

W przypadku wystąpienia zakażenia, aby uniknąć zapalenia płuc, należy pozostać w domu, odpoczywać, nawadniać organizm, a w razie zauważenia objawów zapalenia płuc, niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Jeśli pojawi się duszność, trzeba zadzwonić po karetkę pogotowia. 

Źródła:
P. Galiatsatos, COVID-19 Lung Damage, Johns Hopkins Medicine,
A.H. Attaway, Severe covid-19 pneumonia: pathogenesis and clinical management, British Medica Journal, https://www.bmj.com/content/372/bmj.n436,
L. Gattinoni i inni, COVID-19 pneumonia: pathophysiology and management, European Respiratory Review 2021 doi: 10.1183/16000617.0138-2021,
M. Stelmach, Zapalenie płuc w przebiegu COVID-19 wskazówki diagnostyczne i teraputyczne, Pulmunologia Termiedia.

Czytaj także:Czy można mieć koronawirusa (COVID-19) bez gorączki?Ból głowy a koronawirus. Kiedy ten objaw oznacza COVID-19?Katar a koronawirus – najważniejsze informacjeNietypowe objawy koronawirusa – 7 zaskakujących symptomów COVID-19Koronawirus a biegunka – ważny objaw, którego nie powinniśmy lekceważyćKoronawirus. Co robić, gdy doszło do zakażenia lub wystąpią objawy COVID-19Koronawirus a grypa – jak odróżnić objawy?Jak leczyć łagodne zakażenie koronawirusem w domu? Leki i naturalne sposoby na COVID-19Koronawirus a ciąża. Najważniejsze fakty o COVID-19 w ciąży

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!