puchnięcie nóg fot. Adobe Stock

Puchnięcie nóg - objawy i przyczyny, sposoby na obrzęki nóg

Puchnięcie nóg to objaw, który pojawia się często z błahego powodu, np. w upalny dzień lub po dłuższym staniu czy siedzeniu. Puchnięcie nóg może również oznaczać poważne problemy ze zdrowiem, jak niewydolność serca, choroby nerek, zakrzepicę lub zatrucie ciążowe. Gdy obrzęki nie ustępują lub pojawiają się inne niepokojące objawy, zalecane jest wykonanie badań diagnostycznych, a czasami pilny kontakt z lekarzem.
/ 13.08.2020 10:08
puchnięcie nóg fot. Adobe Stock

Puchnięcie nóg, a w terminologii medycznej – obrzęk kończyn dolnych, to objaw polegający na nadmiernym nagromadzeniu się płynów w przestrzeni pozakomórkowej i w jamach ciała, przeważnie wody pochodzącej z krwi, która przenika przez ścianę naczyń, powodując zwiększenie objętości i zmianę obrysu fragmentu ciała. Obrzęk kończyn dolnych może obejmować okolicę kostek, podudzia, stopy lub całe nogi, występować jednostronnie lub obustronnie. 

Spis treści:

  1. Przyczyny puchnięcia nóg
  2. Objawy obrzęku nóg
  3. Sposoby na puchnięcie nóg

Przyczyny puchnięcia nóg

Przyczyny zatrzymania wody w organizmie i puchnięcia nóg są różne. Nie zawsze świadczą o chorobie. U kobiet często występują w drugiej połowie cyklu. Odpowiedzialne są za to hormony żeńskie (Więcej: przyczyny zaburzeń hormonalnych). Również podczas ciąży opuchnięte kostki nóg są zupełnie naturalne (zwłaszcza w II i III trymestrze).

Ze względu na lokalizację puchnięcie nóg dzielimy na miejscowe i uogólnione. – Zlokalizowane miejscowo są zazwyczaj zmiany o charakterze zapalnym, alergicznym, zaburzeń w odpływie krwi żylnej na skutek zakrzepicy żył głębokich oraz zaburzeń w odpływie chłonki w chorobie zakaźnej jaką jest róża. To też obrzęki pourazowe.

Obrzęki uogólnione są trudniejsze do diagnostyki i leczenia, związane z niewydolnością narządową: serca, wątroby, nerek, tarczycy, niedoborowe czy tak zwane obrzęki polekowe, na przykład podczas stosowania długotrwałej sterydoterapii – mówi lek. Ewa Felicka-Cieślak, specjalista chorób wewnętrznych w Centrach Medycznych Medyceusz.

Miejscowy obrzęk cechuje się bólem, zwiększonym uciepleniem miejsca obrzękniętego i zaczerwienieniem skóry. Natomiast obrzęk uogólniony u pacjentów chodzących umiejscawia się zazwyczaj na kończynach dolnych, u chorych leżących w okolicy kości krzyżowej.- mówi lek. Ewa Felicka-Cieślak, specjalista chorób wewnętrznych w Centrach Medycznych Medyceusz.

W niektórych przypadkach puchnięcie nóg jest objawem choroby, czasem poważnej, i wymaga szybkiej wizyty u lekarza.

Obrzęk to gromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej i pozanaczyniowej tkanek i narządów. Przyczyny i mechanizmy powstawania obrzęków są różnorodne. Wyróżniamy obrzęki spowodowane niewydolnością serca, wątroby, nerek, alergiczne, na tle zaburzeń hormonalnych lub spowodowane niedoborami białkowymi czy witamin z grupy B.
– wyjaśnia lek. Ewa Felicka-Cieślak.

Puchnięcie kończyn dolnych może mieć różne postaci. Pacjenci skarżą się najczęściej na:

  • obrzęk jednej kostki,
  • obrzęk obu kostek,
  • jedną spuchniętą nogę,
  • spuchnięte nogi w ciąży,
  • spuchnięte nogi i powieki,
  • spuchnięte stopy i nogi w okolicach kostek.

Puchnięcie jednej kostki

Jeśli pojawia się po urazie, np. skręceniu nogi (mogło się zdarzyć nawet kilka miesięcy wcześniej), zwykle oznacza rozciągnięcie ścięgna. Obrzękowi towarzyszy wtedy ból przy zginaniu i prostowaniu stopy.

Puchnięcie obu kostek

Jeśli dolegliwość powtarza się (bez konkretnej przyczyny) lub długo się utrzymuje, może świadczyć o niewydolności serca. Zwłaszcza wtedy, gdy często występuje również uczucie duszności.

W chorobach serca puchnięcie nóg jest efektem wzrostu ciśnienia w żyłach z powodu zatrzymania sodu i wody w organizmie. Początkowo nogi puchną tylko wieczorem, co tłumaczymy przemęczeniem. Jeśli po uciśnięciu w ciele pozostaje dołek, to oznacza zaburzenia krążenia. Inną cechą charakterystyczną obrzęków jest to, że są bezbolesne i ciastowate. Gdy choroba postępuje, nogi puchną także rano
- mówi lek. Ewa Felicka-Cieślak.

Puchnięcie jednej nogi

W przypadku, kiedy skóra na chorej nodze jest gorąca i wrażliwa na dotyk (może być także sinawo zabarwiona), pojawia się ból w łydce i podeszwie, najczęściej oznacza to zakrzep w żyle głębokiej.

 

Opuchnięte nogi w ciąży

Jest to dość częsta w tym okresie, ale niegroźna, dolegliwość. Może wiązać się z zatrzymywaniem wody w organizmie. Jeśli jednak obrzękom nóg w ciąży towarzyszy nagły wzrost wagi bez zwiększonego apetytu (czasem bóle i zawroty głowy), może to świadczyć o zatruciu ciążowym.

Spuchnięte nogi i powieki

Bardzo często bywa to sygnałem zaburzeń w pracy nerek – pierwszym widocznym objawem choroby. Szczególnie wtedy, gdy występują jednocześnie:

  • uczucie ogólnego rozbicia,
  • bóle głowy,
  • zmiana w wyglądzie moczu.

Często pierwszym symptomem są tzw. worki pod oczami. Wraz z rozwojem schorzenia pojawiają się rozlane, tzw. ciastowate obrzęki nóg. Powodem puchnięcia całej twarzy bywa kłębuszkowe zapalenie nerek, które może być powikłaniem zakażenia górnych dróg oddechowych. Gdy cierpimy na zespół nerczycowy, puchnie całe ciało
- wyjaśnia lek. Ewa Felicka-Cieślak.

Spuchnięte stopy oraz nogi w okolicy kostek

Na początku obrzęk może pojawiać się przede wszystkim wieczorem, po forsownym dniu (długie chodzenie, stanie). Tak jak w przypadku zmęczenia. Nogi są nie tylko spuchnięte, ale sprawiają wrażenie zbyt ciężkich. Jeśli jednak dołączą do tego inne objawy, np.: wrażliwość skóry na dotyk, kurcze i bóle łydek, najczęściej jest to sygnał choroby żylakowej.

Objawy obrzęku nóg

Puchnięcie nóg może manifestować się w różny sposób w zależności od przyczyny, która wywołała taki stan. Poza widoczną opuchlizną wśród objawów możemy wyróżnić:

Sposoby na obrzęk nóg

W przypadku uczucia ciężkich nóg i ich puchnięcia pomaga odpoczynek z uniesionymi wysoko nogami, a także chłodna kąpiel stóp (należy unikać za to gorących kąpieli).

sposób na puchnięcie stóp
fot. Adobe Stock

Inne sposoby skuteczne na spuchnięte nogi to:

  • aktywność ruchowa – praca mięśni poprawia krążenie, co zapobiega opuchnięciom,
  • ograniczanie spożycia soli i właściwe nawadnianie organizmu – zapobiegną gromadzeniu się płynów w organizmie,
  • chłodne okłady na uniesione nogi,
  • stosowanie maści z wyciągiem z kasztanowca lub diosminą,
  • masaż w postaci drenażu limfatycznego,
  • noszenie rajstop lub pończoch przeciwżylakowych lub przeciwobrzękowych.

Jeżeli spuchnięcie nogi jest efektem urazu, należy jak najszybciej położyć na kontuzjowane miejsce zimny okład, a nogę unieść wyżej. Wskazany jest odpoczynek. Jeżeli kontuzja dotyczy stawu, trzeba go unieruchomić opaską elastyczną lub bandażem. To powinno zapobiec nasilaniu się obrzęku. Gdy jednak obrzęk jest coraz większy, trzeba udać się do szpitala.

Jeżeli puchnięcie nóg powtarza się lub nie ustępuje, należy wykonać podstawowe badania kontrolne, które pozwolą wykluczyć lub potwierdzić poważniejszą przyczynę obrzęków:

 

Więcej na podobny temat:
Opuchnięte kostki – co robić? Sposoby na obrzęki kostek
Na czym polega obrzęk Quinckego?
Obrzęk twarzy
Spuchnięta stopa – przyczyny i leczenie

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!