borelioza objawy leczenie fot. Adobe Stock

Borelioza – objawy, leczenie, badania na boreliozę. Jak wygląda rumień?

Borelioza zwana jest też chorobą z Lyme. Wywołują ją kleszcze zakażone bakterią Borrelia burgdorferi. Najbardziej typowym objawem boreliozy jest rumień wędrujący. Jednak jeśli się nie pojawi lub zniknie niezauważony, kolejne objawy mogą nie być typowe, a zdiagnozowanie boreliozy coraz trudniejsze.
Marta Słupska / 28.04.2020 14:08
borelioza objawy leczenie fot. Adobe Stock

Borelioza to inaczej choroba z Lyme albo krętkowica kleszczowa. Powodują ją bakterie Borrelia burgdorferi, które znajdują się w kleszczu i poprzez jego ukąszenie mogą dostać się do organizmu człowieka. Charakterystycznym objawem zakażenia krętkami Borrelia jest rumień wędrujący.

Borelioza może powodować liczne dolegliwości stawowe lub neurologiczne, a także zmiany skórne. Atakuje tkankę mięśniową, łączną lub nerwową.

Spis treści:

  1. Borelioza - objawy
  2. Rumień wędrujący – jak wygląda rumień po kleszczu
  3. Jak leczy się boreliozę?
  4. Badania na boreliozę
  5. Jak sprawdzić, czy kleszcz był zarażony boreliozą?
  6. Borelioza a neuroborelioza

Borelioza - objawy

Objawy boreliozy mogą pojawić się już kilkanaście godzin od momentu dostania się bakterii do organizmu. Możemy odczuwać różne symptomy również po tygodniach, miesiącach, a nawet latach od ukąszenia kleszcza.

Wyróżnia się trzy lub cztery stadia choroby: wczesne zakażenie, zakażenie ograniczone, zakażenie rozsiane i późne stadium (przewlekłe).

Pierwszym, wczesnym charakterystycznym objawem jest rumień wędrujący. Do zakażenia może dojść również bez wystąpienia rumienia. Zwykle ta zmiana zostaje zauważona w ciągu 1-3 tygodni od ukąszenia. Jej wystąpienie nie jest regułą, jeśli jednak rumień się pojawi, koniecznie udajmy się do lekarza.

Najbardziej typowym objawem boreliozy we wczesnym stadium jest rumień wędrujący. Jest on o tyle ważny, że sam moment ukąszenia przez kleszcza nie zawsze jest przez człowieka zauważony. Rumień może pojawić się w dowolnym miejscu na ciele, bardzo odległym od miejsca samego ukąszenia
– dodaje lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz, endokrynolog i specjalista chorób wewnętrznych z Centrum Medycznego Sublimed w Krakowie.

Poza tym borelioza daje różnorodne objawy dotyczące wielu układów lub narządów. Mogą się one pojawić w ciągu roku od ukąszenia przez zakażonego kleszcza, wtedy mówimy o stadium wczesnym i rozsianym. Wśród objawów boreliozy można wymienić:

Obuwie w doskonale niskich cenach znajduje się na stronie Deichmann promocje

objawy boreliozy
fot. Adobe Stock, kolaż Marta Słupska

Nieleczona borelioza może dać objawy późne, pojawiające się nawet po kilku latach od zakażenia. Dochodzi wówczas do poważnego uszkodzenia narządów, otępienia, zaburzenia czynności zwieraczy, niedowładów, zapalenia mózgu i rdzenia kręgowego, przewlekłego zanikowego zapalenia skóry kończyn (prowadzącego do zaniku skóry) czy zapalenia nerwu wzrokowego.

Rumień wędrujący – jak wygląda rumień po kleszczu

Rumień po kleszczu pojawia się w miejscu wbicia się kleszcza w skórę i ma około 5 cm średnicy. Bywa, że wygląda jak pierścień lub jest jednolicie czerwony. Zwykle zostaje zauważony w ciągu 1-3 tygodni po ukąszeniu. Takie miejsce nie boli, ale może być zaczerwienione i ciepłe.

Rumień może się powiększać, nawet do 15 cm średnicy. Niekiedy przybiera postać wybroczyn lub pęcherzy. Niezależnie od tego, czy będziemy przyjmować leki, rumień zanika w ciągu 4 tygodni, nie pozostawiając śladu.

rumień wędrujący
fot. Adobe Stock

rumień po ukąszeniu kleszcza
fot. Adobe Stock

rumień po ugryzieniu kleszcza
fot. Adobe Stock

Jak leczy się boreliozę?

Leczenie boreliozy trwa 28 dni i polega na podawaniu antybiotyku, np.  amoksycyliny, doksycykliny, ceftriaksonu lub cefuroksymu. Decyzję, który lek na boreliozę należy podać, podejmuje lekarz w zależności do stanu chorego, objawów i innych czynników.

Wcześnie rozpoczęte leczenie boreliozy daje dużą szansę na wyleczenie. Osoby leczące się na boreliozę powinny przy tym rzucić palenie, nie nadużywać alkoholu i dbać o dietę: jeść produkty bogate w białko, a ograniczać te, które mają dużą zawartość tłuszczów i węglowodanów.

Trzeba pamiętać, że istnieją różne stadia rozwoju boreliozy. Rozpoznana wcześnie po wprowadzeniu antybiotykoterapii jest w 100% wyleczalna. Zdarza się jednak, że borelioza rozpoznawana jest w stadium późnym lub na etapie jej powikłań, np. o charakterze stawowym lub sercowym czy neurologicznym. W tak późnym stadium również stosuje się terapię antybiotykową, jednak jeśli zmiany narządowe są już bardzo zaawansowane, wówczas jej całkowite wyleczenie nie jest możliwe
– dodaje lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Przy zażywaniu antybiotyków warto pamiętać o przyjmowaniu probiotyków.

Badania na boreliozę

Najłatwiej boreliozę zdiagnozować, jeśli pacjent ma rumień wędrujący na skórze i wie, że został ukąszony przez kleszcza – wtedy dodatkowe badania krwi nie są konieczne. Taką diagnozę można jednak przeprowadzić wyłącznie w początkowym stadium zakażenia.

Boreliozę diagnozuje się na podstawie:

  • badania przeciwciał z krwi (jednak we wczesnym okresie rozwoju boreliozy nie są przydatne, gdyż mogą dać wynik ujemny),
  • oceny objawów klinicznych.

Badania serologiczne, czyli na przeciwciała w surowicy krwi, są przydatne w późniejszym rozpoznaniu boreliozy. Są to: test ELISA i test Western blot. Dodatni wynik testu ELISA musi być zawsze potwierdzony testem Western blot.

Najbardziej wiarygodnymi testami w kierunku boreliozy są badania PCR (wykrywające materiał genetyczny bakterii Borrelia) i test Western blot

W przypadku neuroboreliozy lekarz może zalecić badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. W niektórych sytuacjach konieczne może być też zbadanie płynu stawowego

Ważną rzeczą jest, aby nie badać się pod kątem boreliozy od razu po ukąszeniu, a dopiero po odczekaniu 6-8 tygodni. Dopiero po tym czasie w naszym organizmie mogą powstać swoista przeciwciała, które mogą z kolei wykazać, czy rzeczywiście jesteśmy zakażeni. Klasycznym wyznacznikiem wczesnej boreliozy jest dopiero wędrujący rumień. Występuje tylko wtedy, kiedy kleszcz był nosicielem choroby
– mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz

Im wcześniej rozpoznamy i zaczniemy leczyć boreliozę, tym lepiej. Na początku objawy są bardziej charakterystyczne – z czasem rozpoznanie choroby staje się coraz trudniejsze. W początkowej fazie uleczalność sięga 90%.

Borelioza a neuroborelioza

Neuroborelioza jest groźną odmianą boreliozy. Dochodzi do niej, gdy bakterie dostaną się do mózgu. Jej objawy mogą przypominać otępienie starcze lub stwardnienie rozsiane.

Szacuje się, że neuroborelioza może dotyczyć nawet 40% chorych na boreliozę. Zazwyczaj pojawia się w przypadku nieleczenia choroby.

.

Jak sprawdzić, czy kleszcz był zarażony boreliozą?

Kiedy wyciągniemy kleszcza ze skóry (sprawdź: Jak prawidłowo wyciągnąć kleszcza?), nie wyrzucajmy go, tylko umieśćmy w czystym pojemniku. Takiego pajęczaka możemy wysłać do bezpłatnego zbadania np. do Centrum Badań DNA w Poznaniu lub Laboratorium Medgenetix w Warszawie. Dzięki temu dowiemy się, czy kleszcz był nosicielem zarazków i tym samym mógł nas zarazić.

Pamiętajmy, że nie każdy kleszcz musi być chory i nie ma powodu zażywać antybiotyków z powodu samego ukąszenia – chyba że ktoś miał tzw. mnogie pokąszenia, a więc za jednym razem ukąsiło go więcej kleszczy. Wówczas przyjmuje się jednorazową dawkę leku zaraz po ich usunięciu
– mówi lek. Sylwia Kuźniarz-Rymarz.

Więcej o chorobach wywołanych przez kleszcze w artykule o koinfekcji przy boreliozie.

Treść artykułu pierwotnie została opublikowana 20.06.2019.

Więcej artykułów o kleszczach:Kleszcz – jak wygląda wbity w skórę? Zobacz zdjęciaJak wyciągnąć kleszcza? [INSTRUKCJA I PORADY]Jaka grupa krwi najbardziej przyciąga kleszcze?Choroby odkleszczowe - 4 groźne choroby przenoszone przez kleszczeChoroby odkleszczowe – jak wykluczyć zakażenie?

Sylwia Kuźniarz-Rymarz
lek.
Sylwia Kuźniarz-Rymarz
endokrynolog i specjalista chorób wewnętrznych

Należy do Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego. Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Szkolenie specjalizacyjne odbyła w Oddziale Klinicznym Kliniki Endokrynologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Tytuł specjalisty chorób wewnętrznych uzyskała w 2014 roku, a w dziedzinie endokrynologii w 2017 r. Swoją wiedzę i umiejętności podnosi, uczestnicząc w licznych kursach i szkoleniach. Pracuje w Centrum Medycznym Sublimed w Krakowie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

SKOMENTUJ
KOMENTARZE (2)
/08.05.2019 17:12
Olej CBD . Nie każdy dostępny w PL jest odpowiedni. Najlepszy okazał się olej CBD 5 % essenz decarbox dostać można na konopiafarmacja pl ale mi na prawdę pomogło. Leczyłem sie u pani Beaty. Dostałem mega dawkę antybiotykowa bodajże na poł roku. Pomogło o tyle, ze nie miałem nawrotów. Po odstawieniu leków choroba wróciła. Dodatkowo zniszczyłem sobie antybiotykami żeby - zrobiły sie czarne (od Doksycykliny). Gdy zaczałem stosować olej CBD prawie natychmiast wszystkie objawy choroby ustąpiły. Trzeba brać dużo kropli ja brałem około 30 dziennie (niestety strasznie gorzkie) . . od 3 do 4 razy dziennie czyli 3 buteleczki w miesiąc
/21.08.2018 15:33
Rumień jak sama nazwa wskazuje wędrujący i nie musi być w miejscu ugryzienia jak fałszywie podaje ten pseudo artykuł